รายงานข่าวระบบไฟฟ้ากลุ่มประเทศทวีปออสเตรเลีย (Australia Grid Weekly) ประจำสัปดาห์ 01-Aug-2026 ถึง 07-Aug-2026
ประเด็นข่าวที่ 1 : ความขัดแย้งเชิงนโยบาย: รัฐบาลส่วนภูมิภาคควีนส์แลนด์และนอร์เทิร์นเทร์ริทอรีคัดค้านแผนของรัฐบาลกลางที่กำหนดให้ศูนย์ข้อมูล AI ต้องใช้พลังงานหมุนเวียน
รายละเอียด:
- รัฐบาลกลางออสเตรเลีย โดยรัฐมนตรีพลังงาน Chris Bowen เสนอข้อบังคับระดับชาติสำหรับศูนย์ข้อมูล AI ขนาดใหญ่ ให้ต้องใช้ไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานหมุนเวียนที่สร้างขึ้นใหม่ทั้งหมด
- อย่างไรก็ตาม รัฐบาลของควีนส์แลนด์และนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี (NT) แสดงจุดยืนคัดค้านแผนดังกล่าว โดยรัฐมนตรีสิ่งแวดล้อมของ NT, Joshua Burgoyne, กล่าวหาว่าเป็นการ “ก้าวก่าย” อำนาจของรัฐ ขณะที่ควีนส์แลนด์กังวลว่าจะผลักภาระต้นทุนให้แก่ผู้บริโภค
- ประเด็นขัดแย้งสำคัญคือ NT มีแผนจะใช้ก๊าซธรรมชาติจากแหล่ง Beetaloo Basin เพื่อจ่ายไฟให้ศูนย์ข้อมูลมูลค่า 4 หมื่นล้านดอลลาร์ ซึ่งขัดแย้งกับนโยบายของรัฐบาลกลางที่ไม่อนุญาตให้ศูนย์ข้อมูลพึ่งพาก๊าซเพียงอย่างเดียว
ผลกระทบ:
ความขัดแย้งนี้สะท้อนถึงความตึงเครียดระหว่างเป้าหมายการลดคาร์บอนของชาติกับการพัฒนาเศรษฐกิจในระดับภูมิภาค ซึ่งอาจส่งผลให้การลงทุนในศูนย์ข้อมูลเกิดความล่าช้าหรือไม่แน่นอน เนื่องจากนักลงทุนต้องเผชิญกับกฎระเบียบที่แตกต่างกันในแต่ละรัฐ
ประเด็นนี้เป็นบทเรียนสำคัญสำหรับประเทศที่กำลังเปลี่ยนผ่านพลังงาน แสดงให้เห็นว่าการเติบโตของโหลดขนาดใหญ่ (Large Load) เช่น ศูนย์ข้อมูล AI จำเป็นต้องมีการวางกรอบนโยบายพลังงานที่ชัดเจนและสอดคล้องกันในทุกระดับ เพื่อหลีกเลี่ยงการสร้างภาระต่อระบบไฟฟ้าและความมั่นคงด้านพลังงานในระยะยาว รวมถึงอาจนำไปสู่การพัฒนารูปแบบธุรกิจใหม่ที่ Utility ต้องจัดหาพลังงานสะอาดแบบ Firm power ให้แก่ลูกค้าอุตสาหกรรมขนาดใหญ่โดยเฉพาะ
ที่มา: ABC News, 6 สิงหาคม พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 2 : AEMC เสนอชุดปฏิรูปกฎระเบียบ กำหนดให้ศูนย์ข้อมูลต้องจัดหาพลังงานสะอาดและความมั่นคง (Firm) ด้วยตนเอง
รายละเอียด:
- คณะกรรมาธิการตลาดพลังงานออสเตรเลีย (AEMC) ได้ให้คำแนะนำต่อคณะรัฐมนตรีด้านพลังงานและสภาพภูมิอากาศถึงแนวทางการกำกับดูแลการเชื่อมต่อศูนย์ข้อมูลเข้ากับระบบไฟฟ้า
- ข้อเสนอหลัก 4 ประการ ได้แก่ 1) ศูนย์ข้อมูลต้องชดเชยการใช้ไฟฟ้าด้วยใบรับรอง REGO (Renewable Electricity Guarantee of Origin) จากโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนที่สร้างขึ้นใหม่ 2) ต้องพิสูจน์ว่ามีความต้องการไฟฟ้าที่ได้รับการสนับสนุนจากกำลังการผลิตไฟฟ้าที่มั่นคง (Firm capacity) เพื่อไม่ให้กระทบสมดุลของตลาด 3) ต้องจดทะเบียนเป็นผู้มีส่วนร่วมในตลาด (Registered Market Participant) และ 4) ต้องมีความยืดหยุ่นในการใช้ไฟฟ้า (Flexibility) และส่งเสริมการติดตั้งร่วมกับแหล่งผลิตไฟฟ้า
- AEMC ระบุว่ามาตรการเหล่านี้มีจุดประสงค์เพื่อให้แน่ใจว่าต้นทุนและความเสี่ยงที่เกิดจากการเชื่อมต่อโหลดขนาดใหญ่จะไม่ถูกผลักภาระไปยังผู้ใช้ไฟฟ้ารายย่อยและภาคครัวเรือน
ผลกระทบ:
แนวทางของ AEMC กำลังสร้างมาตรฐานใหม่สำหรับโหลดขนาดใหญ่ในระบบไฟฟ้า โดยเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากผู้ใช้ไฟฟ้าแบบดั้งเดิม (Passive Load) ไปสู่ผู้มีส่วนร่วมในตลาดเชิงรุก (Active Participant) ที่ต้องรับผิดชอบต่อผลกระทบของตนเองต่อระบบไฟฟ้า
นโยบายนี้จะกระตุ้นให้เกิดการลงทุนในสัญญาซื้อขายไฟฟ้าพลังงานสะอาดระยะยาว (PPA) ควบคู่กับระบบกักเก็บพลังงาน (BESS) โดยตรงจากผู้ประกอบการศูนย์ข้อมูล ซึ่งเป็นโมเดลธุรกิจที่อาจนำมาปรับใช้กับอุตสาหกรรมขนาดใหญ่อื่นๆ และเป็นแนวทางสำคัญในการบริหารจัดการกริดที่กำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานหมุนเวียนในสัดส่วนสูง
ที่มา: PV Magazine Australia, 6 สิงหาคม พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 3 : ความท้าทายของนโยบาย “Future Made in Australia”: อุตสาหกรรมเหมืองลิเทียมชี้การแปรรูปในประเทศยังไม่คุ้มค่าเชิงพาณิชย์เมื่อเทียบกับจีน
รายละเอียด:
- แม้ว่าออสเตรเลียจะเป็นแหล่งสำรองลิเทียมขนาดใหญ่เป็นอันดับสองของโลก และรัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการแปรรูปแร่ธาตุสำคัญในประเทศ (Onshore processing) แต่ผู้ประกอบการเหมืองหลายรายกลับประสบปัญหาในการดำเนินธุรกิจโรงกลั่นลิเทียมไฮดรอกไซด์
- บริษัท Albemarle ได้ประกาศปิดโรงกลั่น Kemerton ในรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลียชั่วคราวเนื่องจากต้นทุนการดำเนินงานที่สูง ขณะที่บริษัท IGO ได้ด้อยค่าการลงทุนในโรงกลั่น Kwinana ลงเหลือศูนย์ โดยระบุว่าไม่มีแนวทางที่จะทำกำไรได้
- ผู้บริหารจากบริษัทเหมืองลิเทียม PLS กล่าวว่าต้นทุนที่สูงในออสเตรเลียเป็นอุปสรรคสำคัญ ทำให้บริษัทต้องหันไปร่วมทุนกับ POSCO ในเกาหลีใต้ซึ่งมีต้นทุนต่ำกว่าและมีระบบนิเวศของอุตสาหกรรมแบตเตอรี่ที่พร้อมกว่า
ผลกระทบ:
กรณีศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงช่องว่างระหว่างความทะเยอทะยานเชิงนโยบายในการสร้างห่วงโซ่อุปทานแบตเตอรี่ที่สมบูรณ์ กับความเป็นจริงทางเศรษฐศาสตร์ที่ต้องแข่งขันกับผู้ผลิตรายใหญ่อย่างจีนซึ่งมีข้อได้เปรียบทั้งด้านต้นทุน ประสบการณ์ และการรวมกลุ่มทางอุตสาหกรรม
การสร้างอุตสาหกรรมแปรรูปแร่ธาตุสำคัญให้เกิดขึ้นได้จริงในประเทศที่มีต้นทุนสูง จำเป็นต้องอาศัยการสนับสนุนจากภาครัฐอย่างต่อเนื่องในระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของเงินอุดหนุนด้านภาษี (Tax Credits) หรือการลงทุนในการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการแปรรูปที่ใช้พลังงานน้อยลงและมีประสิทธิภาพสูงขึ้น เพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก
ที่มา: ABC News, 7 สิงหาคม พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 4 : ตลาดแบตเตอรี่ที่อยู่อาศัยปรับตัวหลังการเปลี่ยนแปลงเงินอุดหนุน: ขนาดระบบเล็กลงครึ่งหนึ่ง แต่ยอดติดตั้งยังคงแข็งแกร่ง
รายละเอียด:
- ข้อมูลล่าสุดจาก SunWiz เผยให้เห็นว่าโครงการ “Cheaper Home Batteries” ของรัฐบาลกลางยังคงขับเคลื่อนการติดตั้งแบตเตอรี่ในภาคครัวเรือนอย่างต่อเนื่อง โดยมียอดติดตั้งรวมกว่า 490,000 ระบบ เพิ่มความจุรวมกว่า 13 GWh
- อย่างไรก็ตาม หลังจากมีการปรับเปลี่ยนเงื่อนไขโครงการในเดือนพฤษภาคมเพื่อลดการสนับสนุนระบบขนาดใหญ่ (มากกว่า 50 kWh) พบว่าขนาดแบตเตอรี่เฉลี่ยที่ติดตั้งลดลงครึ่งหนึ่งจากจุดสูงสุด โดยกลุ่มขนาด 20-30 kWh กลายเป็นกลุ่มที่ใหญ่ที่สุดแทนที่กลุ่ม 40-50 kWh
- แม้ขนาดระบบจะเล็กลง แต่ปริมาณการติดตั้งรายเดือนยังคงสูงกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้าถึงสามเท่า ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความต้องการที่แข็งแกร่งอย่างต่อเนื่องจากครัวเรือนที่ติดตั้งโซลาร์เซลล์แล้วกว่า 4 ล้านแห่งทั่วประเทศ
ผลกระทบ:
การปรับเปลี่ยนนโยบายเงินอุดหนุนแสดงให้เห็นถึงความสามารถของภาครัฐในการชี้นำตลาดและพฤติกรรมผู้บริโภคได้อย่างมีนัยสำคัญ การจูงใจให้ติดตั้งระบบขนาดเล็กลงช่วยให้งบประมาณกระจายไปสู่ครัวเรือนจำนวนมากขึ้น และเป็นการส่งเสริมการติดตั้งแบตเตอรี่ในขนาดที่เหมาะสมกับการใช้งานจริง
การเติบโตอย่างรวดเร็วของระบบกักเก็บพลังงานภาคครัวเรือน (Behind-the-meter) กำลังเปลี่ยนพลวัตของระบบไฟฟ้าโดยรวม ทำให้เกิดโอกาสใหม่ๆ สำหรับธุรกิจ Utility ในการทำโรงไฟฟ้าเสมือน (VPP) เพื่อบริหารจัดการความต้องการใช้ไฟฟ้าในช่วงพีค และอาจนำไปสู่การออกแบบโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าใหม่ที่จูงใจให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการรักษาเสถียรภาพของกริดมากขึ้น
ที่มา: RenewEconomy, 6 สิงหาคม พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 5 : กระบวนการอนุมัติระดับรัฐผ่านฉลุย แต่โครงการฟาร์มกังหันลม 3 แห่งยังคงชะงักงัน รอการตัดสินใจจากรัฐบาลกลาง
รายละเอียด:
- บริษัท RE Future ผู้พัฒนาพลังงานหมุนเวียน ได้รับใบอนุญาตในการวางแผนโครงการฟาร์มกังหันลม 3 โครงการในรัฐวิกตอเรีย รวมกำลังการผลิต 130 MW ซึ่งจะเชื่อมต่อเข้ากับระบบจำหน่ายไฟฟ้า (Distribution network)
- อย่างไรก็ตาม 2 ใน 3 โครงการยังคงไม่สามารถดำเนินการต่อได้ เนื่องจากกำลังรอการอนุมัติด้านสิ่งแวดล้อมจากรัฐบาลกลางภายใต้กฎหมาย EPBC (Environment Protection and Biodiversity Conservation Act)
- David Shapero กรรมการผู้จัดการของ RE Future ระบุว่ากระบวนการอนุมัติตามกฎหมาย EPBC นั้น “ยาวนานและไม่โปร่งใส” ซึ่งสร้างความไม่แน่นอนและทำให้การตัดสินใจลงทุนขั้นสุดท้าย (Final Investment Decision) เป็นไปได้ยาก
ผลกระทบ:
ปัญหานี้สะท้อนถึงความท้าทายเชิงโครงสร้างในกระบวนการอนุมัติโครงการพลังงานหมุนเวียนขนาดใหญ่ในออสเตรเลีย ที่ความซ้ำซ้อนและความล่าช้าระหว่างกฎระเบียบระดับรัฐและรัฐบาลกลางกลายเป็นคอขวดสำคัญที่ขัดขวางการลงทุน
บทเรียนสำหรับผู้กำหนดนโยบายคือความจำเป็นในการปฏิรูปและบูรณาการกระบวนการอนุมัติด้านสิ่งแวดล้อมให้มีความคล่องตัวและคาดการณ์ได้มากขึ้น (Streamlining) เพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมายการเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศ หากปัญหานี้ไม่ได้รับการแก้ไข อาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนและทำให้เป้าหมายพลังงานสะอาดของประเทศไม่สามารถบรรลุได้ตามกำหนด
ที่มา: RenewEconomy, 6 สิงหาคม พ.ศ. 2569
ข่าวที่น่าสนใจอื่นๆ
- รัฐบาลออสเตรเลียประกาศขยายโครงการ Small-scale Renewable Energy Scheme (SRES) จากเดิมที่จำกัดขนาดระบบไม่เกิน 100 kW เป็น 1 MW เพื่อปลดล็อกศักยภาพของโซลาร์รูฟท็อปในภาคธุรกิจและอุตสาหกรรม หรือที่เรียกว่า “missing middle”
- BloombergNEF (BNEF) คาดการณ์ว่าออสเตรเลียจะไม่สามารถบรรลุเป้าหมายการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน 82% ภายในปี 2573 ได้ แม้จะมีการลงทุนในพลังงานแสงอาทิตย์และแบตเตอรี่ในระดับสูงเป็นประวัติการณ์ เนื่องจากความล่าช้าในการพัฒนาโครงการพลังงานลม
- Clean Energy Finance Corporation (CEFC) จัดสรรเงินทุน 100 ล้านดอลลาร์ในโครงการ Distribution Connected Accelerator Program (DCAP) เพื่อเร่งรัดการพัฒนาโครงการโซลาร์ไฮบริดและแบตเตอรี่ขนาดเล็ก (ไม่เกิน 5 MW) ที่เชื่อมต่อกับระบบจำหน่ายไฟฟ้า
- EnergyAustralia กำลังพิจารณาทางเลือกในการเปลี่ยนผ่านพื้นที่โรงไฟฟ้าถ่านหิน Yallourn ที่มีกำหนดจะปิดตัวลงในปี 2571 โดยมีแผนที่จะพัฒนาเป็นศูนย์ข้อมูล ระบบกักเก็บพลังงานแบตเตอรี่ และโรงไฟฟ้าก๊าซเพื่อรองรับความต้องการไฟฟ้าสูงสุด
- ยอดขายรถยนต์ไฟฟ้าในออสเตรเลียเติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยยอดขายรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ (BEV) ในเดือนกรกฎาคมเพิ่มขึ้นกว่าสามเท่าเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า และคิดเป็นส่วนแบ่งตลาดเกือบ 1 ใน 3 ของรถยนต์นั่งส่วนบุคคลรุ่นใหม่
