รายงานข่าวระบบไฟฟ้าญี่ปุ่นและเกาหลี (East Asia Grid Weekly) ประจำสัปดาห์ 11-Jul-2026 ถึง 17-Jul-2026
ประเด็นข่าวที่ 1 : ญี่ปุ่นเร่งยกระดับโครงข่ายไฟฟ้าขนานใหญ่ บริษัทไฟฟ้า 8 แห่งเตรียมสร้างและขยายสถานีไฟฟ้ากว่า 30 แห่ง รองรับความต้องการไฟฟ้ามหาศาลจาก AI Data Center
รายละเอียด:
- บริษัทไฟฟ้าขนาดใหญ่ 8 แห่งของญี่ปุ่น ซึ่งรวมถึง Kansai Electric Power และบริษัทในเครือ Tokyo Electric Power Company (TEPCO) กำลังดำเนินการสร้างใหม่และขยายสถานีไฟฟ้าแรงสูงย่อย (Substation) จำนวน 30 แห่งทั่วประเทศ เพื่อเสริมศักยภาพของระบบสายส่งไฟฟ้า
- การลงทุนครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อรองรับความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดจากการขยายตัวของศูนย์ข้อมูลปัญญาประดิษฐ์ (AI Data Center) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ชาติในการพัฒนา ‘Sovereign AI’ โดยความร่วมมือของกลุ่มบริษัทชั้นนำ 44 แห่ง เช่น SoftBank, Sony, และ Honda ที่ได้ประกาศความร่วมมือกับ Nvidia ในการพัฒนา AI Foundation Model สำหรับใช้งานภายในประเทศ
ผลกระทบ:
- การขยายโครงข่ายไฟฟ้าอย่างรวดเร็วนี้สะท้อนให้เห็นถึงความท้าทายเชิงโครงสร้างที่ผู้ประกอบการระบบไฟฟ้า (Utility) ทั่วโลกต้องเผชิญจากการมาของ AI ซึ่งสร้างโหลดไฟฟ้าขนาดใหญ่และกระจุกตัว (Large, Concentrated Loads) การลงทุนในสถานีไฟฟ้าและสายส่งจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อรักษาเสถียรภาพของกริดและหลีกเลี่ยงปัญหาความแออัดของระบบ (Grid Congestion)
- บทเรียนสำคัญสำหรับกิจการไฟฟ้าคือ รูปแบบการพยากรณ์โหลด (Load Forecasting) แบบดั้งเดิมอาจไม่เพียงพออีกต่อไป และจำเป็นต้องมีการวางแผนเชิงรุกที่เชื่อมโยงกับนโยบายอุตสาหกรรมดิจิทัลของประเทศโดยตรง นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสสำหรับธุรกิจใหม่ๆ ของ Utility เช่น การให้บริการพลังงานคุณภาพสูงสำหรับ Data Center หรือการพัฒนาระบบระบายความร้อนและพลังงานร่วมกับผู้ประกอบการ AI ซึ่งเป็นสิ่งที่ Mitsubishi Heavy Industries กำลังพิจารณาร่วมกับ Nvidia
ที่มา: Nikkei Asia, 16 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 2 : เกาหลีใต้เผชิญความท้าทายด้านพลังงานครั้งใหญ่หลังประกาศโครงการ Mega Project ด้านชิปและ AI ทำให้ต้องทบทวนนโยบายพึ่งพานิวเคลียร์อีกครั้ง
รายละเอียด:
- รัฐบาลเกาหลีใต้ภายใต้การนำของประธานาธิบดีอี แจ-มยอง ได้ประกาศโครงการลงทุนขนาดใหญ่ (Mega Project) เพื่อสร้างคลัสเตอร์เซมิคอนดักเตอร์และศูนย์ข้อมูล AI แห่งใหม่ นำโดย Samsung Electronics และ SK hynix ซึ่งคาดว่าจะสร้างความต้องการไฟฟ้าเพิ่มเติมถึง 24.7 กิกะวัตต์ (GW) ซึ่งยังไม่นับรวมโครงการคลัสเตอร์ชิปที่เมืองยงอินที่ต้องการไฟฟ้าอีกราว 15 GW
- ความต้องการไฟฟ้ามหาศาลนี้ทำให้เกิดการถกเถียงอย่างหนักถึงทิศทางนโยบายพลังงานของชาติ โดยพลังงานนิวเคลียร์กลับมาเป็นตัวเลือกหลักอีกครั้ง เนื่องจากเป็นแหล่งพลังงานฐาน (Baseload) ที่มีเสถียรภาพและปลอดคาร์บอน สามารถตอบสนองความต้องการของโรงงานชิปและดาต้าเซ็นเตอร์ที่ต้องเดินเครื่องตลอด 24 ชั่วโมงได้
ผลกระทบ:
- สถานการณ์นี้ชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงที่แยกไม่ออกระหว่างนโยบายอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงกับนโยบายความมั่นคงทางพลังงาน การขาดแคลนพลังงานที่มีเสถียรภาพอาจกลายเป็นคอขวดที่จำกัดการเติบโตของอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศได้ ซึ่งเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับประเทศที่ต้องการผลักดันเศรษฐกิจดิจิทัล
- ความท้าทายหลักคือระยะเวลาในการก่อสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ใหม่ที่ใช้เวลานาน (7-10 ปี) ซึ่งไม่ทันต่อความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นในระยะสั้น ทำให้รัฐบาลต้องพิจารณาทางเลือกอื่นควบคู่กันไป เช่น การใช้โรงไฟฟ้าก๊าซ LNG, พลังงานหมุนเวียน และระบบกักเก็บพลังงาน (BESS) เพื่อเป็นสะพานเชื่อมในช่วงเปลี่ยนผ่าน ซึ่งสะท้อนถึงความจำเป็นในการวางแผนพลังงานแบบผสมผสานและยืดหยุ่น
ที่มา: Yonhap News, 13 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 3 : LG Energy Solution คว้าโครงการรัฐบาลเกาหลีใต้ พัฒนาระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) ควบคุมด้วย AI เพื่อเสริมความมั่นคงของโครงข่ายไฟฟ้า
รายละเอียด:
- LG Energy Solution (LGES) ได้รับเลือกให้เป็นผู้ดำเนินโครงการพัฒนาระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) ที่ควบคุมด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงสภาพภูมิอากาศ พลังงาน และสิ่งแวดล้อมของเกาหลีใต้ โดยร่วมกับ Shinhan Asset Management
- โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อติดตั้ง BESS เข้ากับระบบจำหน่ายไฟฟ้าโดยตรงในพื้นที่ภาคตะวันตกเฉียงใต้ (ภูมิภาคโฮนัม) เพื่อลดความแออัดของสายส่งและเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับพลังงานหมุนเวียนเข้าสู่ระบบ โดย LGES ได้รับส่วนแบ่งโครงการใหญ่ที่สุด ครอบคลุม 7 สายจำหน่าย ด้วยความจุรวม 140 เมกะวัตต์-ชั่วโมง (MWh)
ผลกระทบ:
- นี่คือตัวอย่างที่ชัดเจนของการปรับปรุงโครงข่ายไฟฟ้าให้ทันสมัย (Grid Modernization) โดยใช้เทคโนโลยี BESS และ AI มาแก้ปัญหาคอขวดของระบบสายส่ง ซึ่งเป็นความท้าทายสำคัญของการเปลี่ยนผ่านพลังงาน การนำ AI มาบริหารจัดการการอัดและจ่ายไฟของ BESS จะช่วยให้สามารถใช้ประโยชน์จากโครงข่ายที่มีอยู่ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพมากขึ้น
- รูปแบบธุรกิจดังกล่าวกำลังกลายเป็นแนวโน้มสำคัญสำหรับ Utility และผู้พัฒนาพลังงานสะอาดทั่วโลก ที่เรียกว่า ‘Grid-Enhancing Technologies’ (GETs) ซึ่งเป็นการลงทุนในเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มขีดความสามารถของกริด แทนการสร้างสายส่งใหม่ทั้งหมดที่มีต้นทุนสูงและใช้เวลานาน โครงการนี้จึงเป็นต้นแบบที่น่าสนใจสำหรับประเทศอื่นๆ ที่เผชิญปัญหาการเชื่อมต่อพลังงานหมุนเวียนเข้ากับระบบ
ที่มา: The Korea Herald, 10 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 4 : ญี่ปุ่นเผชิญความเสี่ยงที่โรงงานแปรสภาพเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วที่รกกาโช อาจล่าช้าเป็นครั้งที่ 28 กระทบต่อนโยบายวัฏจักรเชื้อเพลิงนิวเคลียร์
รายละเอียด:
- บริษัท Japan Nuclear Fuel Ltd. (JNFL) อาจต้องเลื่อนกำหนดการแล้วเสร็จของโรงงานแปรสภาพเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วที่หมู่บ้านรกกาโช จังหวัดอาโอโมริ ออกไปอีกครั้ง ซึ่งจะเป็นการเลื่อนครั้งที่ 28 หลังจากที่หน่วยงานกำกับดูแลด้านนิวเคลียร์ของญี่ปุ่น (NRA) เรียกร้องให้มีการเพิ่มกระบวนการจัดการกากของเหลวที่มีอยู่เดิมก่อนที่จะเริ่มดำเนินการโรงงาน
- โรงงานแห่งนี้เป็นหัวใจสำคัญของนโยบายวัฏจักรเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ของญี่ปุ่น ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อนำพลูโตเนียมและยูเรเนียมกลับมาใช้ใหม่จากเชื้อเพลิงที่ใช้แล้ว เพื่อลดปริมาณกากกัมมันตรังสีและเพิ่มความมั่นคงทางพลังงาน แต่โครงการกลับเผชิญกับความล่าช้ามานานกว่าสามทศวรรษ
ผลกระทบ:
- ความล่าช้าอย่างต่อเนื่องของโรงงานรกกาโชสร้างความท้าทายอย่างยิ่งต่อนโยบายพลังงานนิวเคลียร์ของญี่ปุ่น หากโรงงานไม่สามารถดำเนินการได้ จะส่งผลให้เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วสะสมตัวเพิ่มขึ้นที่โรงไฟฟ้าต่างๆ ทั่วประเทศจนอาจเต็มความจุ ซึ่งจะบีบให้โรงไฟฟ้าต้องหยุดเดินเครื่องในที่สุด และกระทบต่อเป้าหมายการลดคาร์บอนและความมั่นคงด้านไฟฟ้าของประเทศ
- ประเด็นนี้สะท้อนให้เห็นถึงความซับซ้อนและต้นทุนมหาศาลของการจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ซึ่งเป็นความท้าทายร่วมกันของทุกประเทศที่มีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ การตัดสินใจเชิงนโยบายว่าจะเลือกแนวทางการแปรสภาพเพื่อใช้ใหม่ (Reprocessing) หรือการฝังกลบโดยตรง (Direct Disposal) ล้วนมีผลกระทบระยะยาวทั้งในมิติเศรษฐศาสตร์ ความปลอดภัย และการยอมรับของสาธารณชน
ที่มา: Nikkei Asia, 17 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 5 : เกาหลีใต้ สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น ลงนามข้อตกลงความร่วมมือพัฒนาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แบบโมดูลาร์ขนาดเล็ก (SMR) มุ่งเจาะตลาดโลก
รายละเอียด:
- รัฐมนตรีต่างประเทศของเกาหลีใต้ สหรัฐฯ และญี่ปุ่น ได้ลงนามในบันทึกความร่วมมือ (MOC) เพื่อสนับสนุนการติดตั้งใช้งานโรงไฟฟ้า SMR ในประเทศที่สาม โดยเน้นที่ภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกเป็นหลัก ความร่วมมือนี้เกิดขึ้นระหว่างการประชุมสุดยอด NATO
- ข้อตกลงนี้มุ่งหวังที่จะผสานจุดแข็งของแต่ละประเทศ โดยสหรัฐฯ มีความโดดเด่นด้านเทคโนโลยีการออกแบบเตาปฏิกรณ์ ญี่ปุ่นมีความเชี่ยวชาญด้านวัสดุและชิ้นส่วนที่มีความเที่ยงตรงสูง ส่วนเกาหลีใต้มีความสามารถในการผลิตอุปกรณ์ขนาดใหญ่และการก่อสร้างโรงไฟฟ้า ซึ่งบริษัทอย่าง Doosan Enerbility, SK Group และ HD Hyundai Group ถูกคาดหมายว่าจะได้รับประโยชน์
ผลกระทบ:
- ความร่วมมือไตรภาคีนี้เป็นการเคลื่อนไหวเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญ เพื่อสร้างห่วงโซ่อุปทานด้านนิวเคลียร์ที่แข็งแกร่งในกลุ่มประเทศพันธมิต เพื่อแข่งขันกับอิทธิพลของจีนและรัสเซียที่กำลังขยายตัวในตลาดพลังงานนิวเคลียร์โลก การมี SMR เป็นทางเลือกด้านพลังงานที่สะอาดและมั่นคงจะช่วยลดการพึ่งพาพลังงานจากประเทศคู่แข่งทางยุทธศาสตร์
- สำหรับอุตสาหกรรมนิวเคลียร์ของเกาหลีใต้ นี่เป็นโอกาสครั้งสำคัญในการยกระดับตัวเองจากการเป็นผู้รับจ้างก่อสร้าง สู่การเป็นผู้ร่วมพัฒนาและส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูงไปยังตลาดโลก การเข้าถึงเทคโนโลยีของสหรัฐฯ และชิ้นส่วนของญี่ปุ่นจะช่วยเร่งรัดการพัฒนา SMR ของเกาหลีให้สามารถแข่งขันในเชิงพาณิชย์ได้เร็วขึ้น
ที่มา: The Korea Herald, 15 กรกฎาคม 2569 และ Yonhap News, 13 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 6 : Samsung SDI ผ่านการทดสอบความปลอดภัยด้านอัคคีภัยที่สำคัญสำหรับแบตเตอรี่ UPS ซึ่งเป็นหัวใจของศูนย์ข้อมูล AI
รายละเอียด:
- Samsung SDI ประกาศว่าระบบแบตเตอรี่สำหรับเครื่องสำรองไฟฟ้า (UPS) ของบริษัทได้ผ่านการทดสอบความปลอดภัยด้านอัคคีภัย Indoor Large-Scale Fire Test (Indoor LSFT) จากองค์กรรับรองความปลอดภัยระดับโลก UL Solutions เป็นที่เรียบร้อย
- การทดสอบนี้ประเมินว่าไฟจะลุกลามไปยังชั้นวางแบตเตอรี่ (rack) ข้างเคียงหรือไม่ หลังจากที่จงใจจุดไฟให้เกิดสภาวะ Thermal Runaway ในโมดูลแบตเตอรี่หนึ่ง ผลปรากฏว่าไฟดับได้เองโดยไม่มีการลุกลาม ซึ่งถือเป็นความสำเร็จครั้งสำคัญสำหรับแบตเตอรี่ที่ใช้ในโครงสร้างพื้นฐานสำคัญอย่าง Data Center
ผลกระทบ:
- ความปลอดภัยจากอัคคีภัยเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดสำหรับผู้ประกอบการ AI Data Center ซึ่งมีการใช้พลังงานหนาแน่นและต้องทำงานต่อเนื่องตลอดเวลา การผ่านมาตรฐานที่เข้มงวดนี้จะสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันให้กับ Samsung SDI ในตลาดแบตเตอรี่สำหรับ UPS และ BESS ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว
- ประเด็นนี้ตอกย้ำว่านอกเหนือจากประสิทธิภาพและความจุแล้ว ความปลอดภัยและเสถียรภาพของเทคโนโลยีแบตเตอรี่คือกุญแจสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับตลาดโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ (Critical Infrastructure) และเป็นปัจจัยที่ผู้กำหนดนโยบายและผู้ประกอบการไฟฟ้าต้องพิจารณาเมื่อนำระบบ BESS ขนาดใหญ่มาใช้ในระบบกริด
ที่มา: The Korea Herald, 14 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 7 : Isuzu Motors ทดลองใช้แบตเตอรี่แบบสับเปลี่ยนได้ (Swappable Batteries) ในรถเก็บขยะไฟฟ้าที่ญี่ปุ่น ชี้แนวทางใหม่สำหรับยานยนต์เพื่อการพาณิชย์
รายละเอียด:
- Isuzu Motors กำลังดำเนินการโครงการนำร่องในเมืองโยโกฮาม่า เพื่อทดสอบการใช้งานแบตเตอรี่แบบสับเปลี่ยนได้สำหรับรถเก็บขยะไฟฟ้า ซึ่งเป็นยานพาหนะเพื่อการพาณิชย์ที่ต้องใช้งานอย่างหนักและต่อเนื่อง
- เป้าหมายหลักคือการลดระยะเวลาหยุดทำงานของรถ (Downtime) ที่เกิดจากการชาร์จแบตเตอรี่ ซึ่งการสับเปลี่ยนแบตเตอรี่ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที เทียบกับการชาร์จแบบปกติที่อาจใช้เวลาหลายชั่วโมง ทำให้สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานได้อย่างมีนัยสำคัญ
ผลกระทบ:
- โมเดลแบตเตอรี่แบบสับเปลี่ยนได้อาจเป็นคำตอบที่เหมาะสมสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าเพื่อการพาณิชย์และรถยนต์ที่ใช้งานหนัก เช่น แท็กซี่ รถบรรทุก หรือรถโดยสารสาธารณะ ซึ่งเวลาในการชาร์จเป็นต้นทุนค่าเสียโอกาสที่สำคัญ แนวทางนี้สามารถเร่งการเปลี่ยนผ่านสู่ยานยนต์ไฟฟ้าในภาคส่วนเหล่านี้ได้
- รูปแบบธุรกิจนี้เปิดโอกาสใหม่ให้กับกิจการไฟฟ้าและผู้ให้บริการด้านพลังงาน ในการจัดตั้งสถานีสับเปลี่ยนแบตเตอรี่ (Swapping Stations) ซึ่งสามารถทำหน้าที่เป็นระบบกักเก็บพลังงานแบบกระจายตัว (Distributed Energy Storage) ช่วยบริหารจัดการโหลดไฟฟ้าในช่วงเวลาต่างๆ และเสริมสร้างความยืดหยุ่นให้กับระบบโครงข่ายไฟฟ้าได้
ที่มา: Nikkei Asia, 17 กรกฎาคม 2569
ข่าวที่น่าสนใจอื่นๆ
- LG Energy Solution จะจัดหาแบตเตอรี่ให้กับโครงการพลังงานแสงอาทิตย์และระบบกักเก็บพลังงานที่ใหญ่ที่สุดของ Google ในรัฐอาร์คันซอ สหรัฐอเมริกา ตอกย้ำบทบาทของผู้ผลิตเกาหลีในโครงสร้างพื้นฐานพลังงานสำหรับ AI
- Daewoo E&C ประกาศเสร็จสิ้นการก่อสร้างคลังเก็บก๊าซ LNG และน้ำมันที่ท่าเรืออุลซาน ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานและเสถียรภาพของอุปทานก๊าซธรรมชาติในเกาหลีใต้
- Hyundai E&C ลงนามข้อตกลงกับ FANCO ผู้พัฒนา SMR ของสหรัฐฯ เพื่อร่วมมือในโครงการเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบหลอมเหลวด้วยโลหะเหลว (liquid metal-cooled fast reactor) EAGL-1
- Nvidia ประกาศความร่วมมือกับ Toyota Woven City เมืองอัจฉริยะของโตโยต้า เพื่อร่วมพัฒนาแบบจำลอง AI สำหรับออกแบบระบบควบคุมการจราจรและ Physical AI
- ต้นทุนการจัดหาแร่หายาก (rare earth) ของบริษัทญี่ปุ่นพุ่งสูงขึ้นกว่า 20% ในปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นผลกระทบโดยตรงจากมาตรการจำกัดการส่งออกของจีน
