รายงานข่าวระบบไฟฟ้าญี่ปุ่นและเกาหลี (East Asia Grid Weekly) ประจำสัปดาห์ 30-May-2026 ถึง 05-Jun-2026
ประเด็นข่าวที่ 1 : เกาหลีใต้พิจารณาลดค่าไฟฟ้าภาคอุตสาหกรรมเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลก
รายละเอียด:
- นาย Kim Sung-whan รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสภาพภูมิอากาศ พลังงาน และสิ่งแวดล้อมของเกาหลีใต้ เรียกร้องให้มีความพยายามในการลดอัตราค่าไฟฟ้าสำหรับภาคอุตสาหกรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของบริษัทเกาหลีใต้ โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับคู่แข่งสำคัญอย่างจีนและสหรัฐอเมริกา
- ปัจจุบันอัตราค่าไฟฟ้าภาคอุตสาหกรรมของเกาหลีใต้อยู่ที่ 181 วอนต่อกิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh) ซึ่งสูงกว่าของจีนและสหรัฐฯ ที่มีอัตราประมาณ 120 วอนต่อ kWh อย่างมีนัยสำคัญ ทั้งนี้รัฐบาลกำลังพิจารณาแนะนำโครงสร้างราคาค่าไฟฟ้าที่แตกต่างกันในแต่ละภูมิภาค (Regional Electricity Rate System) เพื่อช่วยเหลืออุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานสูงซึ่งตั้งอยู่นอกเขตเมืองหลวงโซล
- รัฐบาลยังคงยืนยันที่จะเดินหน้านโยบายการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด (พลังงานหมุนเวียนและนิวเคลียร์) ควบคู่ไปกับการเตรียมความพร้อมรองรับความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลจากอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งจะถูกรวมไว้ในแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าแห่งชาติฉบับที่ 12 (สำหรับปี พ.ศ. 2569-2583)
ผลกระทบ:
– นโยบายนี้สะท้อนถึงความท้าทายในการสร้างสมดุลระหว่างเป้าหมายการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ซึ่งมักมีต้นทุนสูงในระยะแรก กับความจำเป็นในการรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรม การใช้กลไกราคาที่แตกต่างกันตามภูมิภาคอาจเป็นเครื่องมือหนึ่งในการบรรเทาผลกระทบ แต่จะสร้างความซับซ้อนในการบริหารจัดการโครงข่ายและอาจนำไปสู่การอุดหนุนข้ามกลุ่มผู้ใช้ไฟได้
– บทเรียนสำคัญคือ ภาระต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้นจากราคาเชื้อเพลิงในตลาดโลกและการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานพลังงานสะอาด กำลังบีบให้รัฐบาลต้องทบทวนโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าอย่างจริงจัง การที่รัฐมนตรีชี้ให้เห็นถึงความต้องการไฟฟ้าจาก AI Data Center แสดงให้เห็นว่าการวางแผนระบบไฟฟ้าในอนาคตต้องคำนึงถึง “โหลดไฟฟ้าขนาดใหญ่และไม่ยืดหยุ่น” (Large, Inflexible Loads) ซึ่งเป็นโจทย์ใหม่ที่ทุกประเทศต้องเผชิญ
ที่มา:
Yonhap News, 4 มิถุนายน พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 2 : ญี่ปุ่นวางแผนสร้างเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ใหม่ทดแทนโรงไฟฟ้าเก่าภายในทศวรรษ 2040 เพื่อความมั่นคงทางพลังงาน
รายละเอียด:
- รัฐบาลญี่ปุ่นมีแผนที่จะสร้างเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ใหม่ทดแทนเครื่องเก่าที่กำลังจะหมดอายุการใช้งานจำนวนสูงสุด 5 เครื่องภายในช่วงทศวรรษ 2040 โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างความมั่นคงด้านพลังงานและลดการพึ่งพาการนำเข้าเชื้อเพลิงฟอสซิล
- ภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2593 ญี่ปุ่นจะมีเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์จำนวน 15 เครื่องที่จะมีอายุการใช้งานเกินเกณฑ์ 60 ปี การตัดสินใจสร้างโรงไฟฟ้าใหม่เพื่อทดแทนจึงสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในนโยบายพลังงานนิวเคลียร์ของประเทศ
ผลกระทบ:
– การตัดสินใจดังกล่าวถือเป็นการกลับลำครั้งสำคัญในนโยบายพลังงานนิวเคลียร์ของญี่ปุ่นหลังเหตุการณ์ภัยพิบัติฟุกุชิมะในปี พ.ศ. 2554 ซึ่งชี้ให้เห็นว่าประเด็นความมั่นคงทางพลังงานได้กลายเป็นวาระสำคัญสูงสุด โดยเฉพาะในยุคที่ราคาพลังงานโลกผันผวนและเป้าหมาย Net Zero กำลังกดดันให้ต้องลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล
– ความเคลื่อนไหวนี้จะสร้างโอกาสมหาศาลให้กับอุตสาหกรรมนิวเคลียร์ของญี่ปุ่น ตั้งแต่ผู้ผลิตเตาปฏิกรณ์ไปจนถึงห่วงโซ่อุปทานที่เกี่ยวข้อง และอาจกระตุ้นให้เกิดการลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีนิวเคลียร์รุ่นใหม่ เช่น เตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบโมดูลขนาดเล็ก (Small Modular Reactors – SMRs) อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่สำคัญยังคงเป็นการยอมรับของภาคประชาชนในพื้นที่และการจัดการกากกัมมันตรังสี ซึ่งเป็นประเด็นที่อ่อนไหวอย่างยิ่ง
ที่มา:
Nikkei Asia, 4 มิถุนายน พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 3 : รัฐบาลเกาหลีใต้ประกาศสนับสนุนอุตสาหกรรมอุปกรณ์ไฟฟ้าเพื่อรองรับความต้องการจากกระแส AI และการขยายโครงข่ายทั่วโลก
รายละเอียด:
- นาย Yeo Han-koo รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้า อุตสาหกรรม และพลังงานของเกาหลีใต้ ประกาศว่ารัฐบาลจะให้การสนับสนุนอย่างเต็มที่แก่อุตสาหกรรมผู้ผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้า เพื่อรักษาโมเมนตัมการเติบโตของการส่งออกที่กำลังเฟื่องฟู
- ความต้องการอุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น หม้อแปลงไฟฟ้าและส่วนประกอบในระบบสายส่ง เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดทั่วโลก อันเนื่องมาจากการลงทุนในปัญญาประดิษฐ์ (AI) การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด และความจำเป็นในการปรับปรุงโครงข่ายไฟฟ้าให้ทันสมัย ส่งผลให้การส่งออกอุปกรณ์ไฟฟ้าของเกาหลีใต้ทำสถิติสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 1.67 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐในปีที่แล้ว
- มาตรการสนับสนุนของรัฐบาลประกอบด้วยการประกันการค้ามูลค่า 275 ล้านล้านวอน และการสนับสนุนทางการเงินสำหรับโครงการขนาดใหญ่ในระยะยาว เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก
ผลกระทบ:
– นโยบายนี้ตอกย้ำว่าการเปลี่ยนผ่านพลังงานและการเติบโตของ AI ไม่ได้สร้างเพียงความต้องการไฟฟ้า แต่ยังสร้างความต้องการมหาศาลสำหรับ “ฮาร์ดแวร์” ของระบบไฟฟ้าด้วย ประเทศที่มีฐานการผลิตที่แข็งแกร่งอย่างเกาหลีใต้จึงมีโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างมากจากแนวโน้มนี้
– สำหรับกิจการสาธารณูปโภคไฟฟ้าทั่วโลก แนวโน้มนี้หมายถึงความเสี่ยงที่ห่วงโซ่อุปทานของอุปกรณ์สำคัญในระบบโครงข่ายไฟฟ้าอาจเกิดภาวะขาดแคลนหรือราคาพุ่งสูงขึ้น การวางแผนขยายและเสริมความมั่นคงของระบบส่งจึงต้องคำนึงถึงระยะเวลาในการจัดหาอุปกรณ์เหล่านี้ ซึ่งอาจยาวนานขึ้นและกลายเป็นอุปสรรคต่อการเชื่อมโยงพลังงานหมุนเวียนและรองรับโหลดใหม่ๆ เช่น Data Center
ที่มา:
Yonhap News, 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 4 : Mitsubishi และ Nissan เตรียมเปิดตัวบริการซื้อขายไฟฟ้าจากรถยนต์ไฟฟ้าสู่ระบบโครงข่าย (V2G) ในญี่ปุ่น
รายละเอียด:
- บริษัท Mitsubishi Motors และ Nissan Motor วางแผนที่จะเปิดตัวบริการเชิงพาณิชย์ภายในปี พ.ศ. 2573 ที่จะอนุญาตให้เจ้าของรถยนต์ไฟฟ้า (EV) สามารถขายไฟฟ้าส่วนเกินจากแบตเตอรี่รถยนต์ของตนเองกลับเข้าสู่ระบบโครงข่ายไฟฟ้าได้
- บริการดังกล่าวจะช่วยให้ผู้ใช้รถยนต์ไฟฟ้าสามารถชาร์จไฟในช่วงเวลาที่ค่าไฟฟ้ามีราคาถูก และขายไฟฟ้ากลับคืนสู่ระบบในช่วงที่ความต้องการไฟฟ้าสูงสุดและมีราคาสูง ซึ่งเป็นการสร้างรายได้เสริมให้กับเจ้าของรถ และในขณะเดียวกันก็เป็นการช่วยสร้างเสถียรภาพให้กับระบบโครงข่ายไฟฟ้า
ผลกระทบ:
– การขับเคลื่อนเทคโนโลยี Vehicle-to-Grid (V2G) โดยค่ายรถยนต์ยักษ์ใหญ่ เป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่ารถยนต์ไฟฟ้ากำลังจะกลายเป็น “ทรัพยากรพลังงานแบบกระจายศูนย์ (DERs)” ที่สำคัญของระบบไฟฟ้าในอนาคต สิ่งนี้จะเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจของกิจการไฟฟ้า (Utility) จากเดิมที่เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าเพียงฝ่ายเดียว ไปสู่การเป็นผู้บริหารจัดการแพลตฟอร์มที่ต้องรวบรวมและบริหารพลังงานจากแหล่งกำเนิดขนาดเล็กจำนวนมาก
– ความท้าทายหลักสำหรับผู้ประกอบการระบบโครงข่ายคือการพัฒนาระบบควบคุมและตลาดซื้อขายไฟฟ้าที่รองรับการทำธุรกรรมแบบสองทิศทางได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการออกมาตรฐานทางเทคนิคและข้อกำหนดด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ เพื่อให้การเชื่อมต่อ V2G มีความมั่นคงและไม่ส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพของโครงข่ายโดยรวม
ที่มา:
Nikkei Asia, 3 มิถุนายน พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 5 : Ford ปรับยุทธศาสตร์แบตเตอรี่ครั้งใหญ่ หันไปใช้เทคโนโลยีของ CATL สำหรับระบบกักเก็บพลังงาน แทนที่ความร่วมมือเดิมกับ SK On ของเกาหลีใต้
รายละเอียด:
- บริษัท Ford Motor ได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ด้านแบตเตอรี่ โดยหันไปพึ่งพาเทคโนโลยีแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนฟอสเฟต (LFP) ของบริษัท CATL จากประเทศจีน เพื่อเร่งการเติบโตในตลาดระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage System – ESS)
- การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นหลังจากการยุติโครงการร่วมทุน BlueOval SK มูลค่า 1.14 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐกับบริษัท SK On ของเกาหลีใต้ โดย Ford ได้เข้าควบคุมโรงงานแบตเตอรี่ในรัฐเคนทักกีและปรับเปลี่ยนวัตถุประสงค์เพื่อผลิต ESS สำหรับรองรับความต้องการไฟฟ้าจาก AI Data Centers และโครงการพลังงานหมุนเวียนโดยเฉพาะ
ผลกระทบ:
– การตัดสินใจของ Ford สะท้อนให้เห็นถึงการแข่งขันที่รุนแรงในตลาดแบตเตอรี่ ซึ่งปัจจัยด้าน “ต้นทุนและความเร็วในการเข้าสู่ตลาด” ได้กลายเป็นตัวแปรสำคัญ โดยเทคโนโลยี LFP ของจีนมีความได้เปรียบในด้านนี้ ซึ่งถือเป็นความท้าทายโดยตรงต่อผู้ผลิตแบตเตอรี่ของเกาหลีใต้ที่เน้นแบตเตอรี่เคมีชนิดอื่นซึ่งมีราคาสูงกว่า
– ประเด็นนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความซับซ้อนของห่วงโซ่อุปทานพลังงานสะอาดในยุคสงครามการค้า แม้ว่ารัฐบาลสหรัฐฯ จะพยายามลดการพึ่งพาจีน แต่ในทางปฏิบัติ บริษัทเอกชนยังคงเลือกใช้เทคโนโลยีของจีนเพื่อความได้เปรียบทางการแข่งขัน สำหรับผู้ผลิตเกาหลีใต้ กลยุทธ์การแข่งขันจึงต้องมุ่งเน้นไปที่จุดแข็งอื่น เช่น คุณภาพ ความน่าเชื่อถือ และห่วงโซ่อุปทานที่ไม่พึ่งพาจีน เพื่อตอบสนองลูกค้าที่กังวลด้านความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์
ที่มา:
The Korea Herald, 4 มิถุนายน พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 6 : บริษัทญี่ปุ่นเร่งพัฒนาระบบระบายความร้อนด้วยของเหลว (Liquid Cooling) เพื่อรับมือปัญหาการใช้พลังงานมหาศาลของ AI Data Center
รายละเอียด:
- บริษัทในญี่ปุ่นหลายแห่ง เช่น Fuji Electric และ Nidec กำลังทุ่มเทพัฒนาเทคโนโลยีระบบระบายความร้อนด้วยของเหลวสำหรับศูนย์ข้อมูล (Data Center) เพื่อจัดการกับความร้อนมหาศาลที่เกิดจากชิปประมวลผล AI ซึ่งใช้พลังงานไฟฟ้าสูงกว่าระบบดั้งเดิมอย่างมาก
- ระบบระบายความร้อนด้วยของเหลวมีประสิทธิภาพในการระบายความร้อนสูงกว่าระบบระบายความร้อนด้วยอากาศแบบดั้งเดิม และกลายเป็นเทคโนโลยีสำคัญที่ช่วยให้ Data Center สามารถเพิ่มความหนาแน่นของเซิร์ฟเวอร์และลดการใช้พลังงานโดยรวมลงได้
ผลกระทบ:
– ความต้องการพลังงานไฟฟ้าจาก AI Data Center กำลังกลายเป็นความท้าทายที่ใหญ่หลวงที่สุดต่อระบบไฟฟ้าทั่วโลก การพัฒนาเทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน เช่น Liquid Cooling จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการบริหารจัดการโหลดไฟฟ้าในอนาคต
– สำหรับกิจการไฟฟ้าและผู้กำกับดูแลนโยบายพลังงาน เทคโนโลยีนี้อาจช่วยชะลออัตราการเติบโตของความต้องการไฟฟ้าจาก Data Center ได้ในระดับหนึ่ง แต่ในภาพรวมยังคงมีความจำเป็นต้องวางแผนขยายกำลังการผลิตไฟฟ้าและระบบส่งอย่างเร่งด่วนเพื่อรองรับอุตสาหกรรม AI ที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด ซึ่งเป็นบทเรียนสำคัญที่ทุกประเทศต้องเตรียมพร้อม
ที่มา:
Nikkei Asia, 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
ประเด็นข่าวที่ 7 : Kansai Electric Power วางแผนสร้างโรงไฟฟ้า LNG ใหม่เพื่อเพิ่มกำลังการผลิต 30% ภายในปี 2040
รายละเอียด:
- นาย Nozomu Mori ประธานบริษัท Kansai Electric Power ซึ่งเป็นผู้ให้บริการสาธารณูปโภคไฟฟ้ารายใหญ่อันดับสองของญี่ปุ่น ประกาศแผนการสร้างโรงไฟฟ้าที่ใช้ก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) แห่งใหม่หลายแห่ง
- แผนดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มกำลังการผลิตไฟฟ้าของบริษัทขึ้น 30% ภายในปี พ.ศ. 2583 โดยจะมีการสร้างโรงไฟฟ้าใหม่และทดแทนโรงไฟฟ้าเก่าที่มีเทคโนโลยีล้าสมัย เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและรองรับความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นในอนาคต
ผลกระทบ:
– การตัดสินใจลงทุนในโรงไฟฟ้า LNG เพิ่มเติมของ Utility ขนาดใหญ่ในญี่ปุ่น สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของก๊าซธรรมชาติในฐานะ “เชื้อเพลิงเปลี่ยนผ่าน (Bridge Fuel)” ที่สำคัญ แม้ว่าโลกกำลังมุ่งสู่พลังงานสะอาดก็ตาม โรงไฟฟ้า LNG ให้ความยืดหยุ่นในการผลิตไฟฟ้าซึ่งสามารถชดเชยความผันผวนของพลังงานหมุนเวียนได้ดีกว่าพลังงานนิวเคลียร์หรือถ่านหิน
– กลยุทธ์นี้แสดงให้เห็นถึงแนวทางการวางแผนพลังงานแบบผสมผสาน (Energy Mix) ที่เน้นความสมดุลระหว่างความมั่นคงของระบบ (System Reliability) เป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม และต้นทุนการผลิต ซึ่งเป็นแนวทางที่กิจการไฟฟ้าในหลายประเทศสามารถนำไปปรับใช้ในการวางแผนระยะยาว เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านพลังงานเป็นไปอย่างราบรื่น
ที่มา:
Nikkei Asia, 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
ข่าวที่น่าสนใจอื่นๆ
- เกาหลีใต้และสหรัฐฯ เริ่มเจรจาความร่วมมือด้านนิวเคลียร์ ว่าด้วยการพัฒนาเรือดำน้ำพลังงานนิวเคลียร์และวัฏจักรเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ของเกาหลีใต้
- ญี่ปุ่นผ่านกฎหมายฉบับแก้ไขเพื่อเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบการลงทุนจากต่างชาติในธุรกิจที่สำคัญต่อความมั่นคงของชาติ ซึ่งรวมถึงพลังงานนิวเคลียร์และไฟฟ้า
- สถาบันวิจัยญี่ปุ่นประสบความสำเร็จในการพัฒนาชิป Wi-Fi ที่ทนทานต่อรังสีระดับสูง เพื่อใช้ในงานรื้อถอนโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะ
- ผู้ว่าการธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) ชี้ว่าจำเป็นต้องหารือเรื่องการขึ้นอัตราดอกเบี้ย เพื่อรับมือกับแรงกดดันเงินเฟ้อจากราคาพลังงานที่สูงขึ้น
- บริษัท HYXI เปิดตัวระบบนิเวศพลังงานอัจฉริยะที่ขับเคลื่อนด้วย AI ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ระบบกักเก็บพลังงานสำหรับที่อยู่อาศัยและภาคธุรกิจ
