รายงานข่าวพลังงานจีน (China Weekly) ประจำสัปดาห์ 13-Jun-2026 ถึง 19-Jun-2026
ประเด็นข่าวที่ 1 : ตลาดไฟฟ้าข้ามมณฑลของจีนปฏิรูปครั้งใหญ่ เปิดซื้อขายต่อเนื่องรายวันตลอดทั้งปี
รายละเอียด:
- ตั้งแต่วันที่ 15 มิถุนายน 2026 ตลาดซื้อขายไฟฟ้าข้ามมณฑลระยะกลาง-ยาว (Inter-provincial Mid-to-long-term Market) ของจีน ได้เริ่มดำเนินการซื้อขายแบบต่อเนื่องรายวัน (按自然日连续开市) อย่างเป็นทางการ ซึ่งหมายถึงการเปิดตลาดทุกวันตลอดทั้งปีโดยไม่มีวันหยุดสุดสัปดาห์หรือวันหยุดนักขัตฤกษ์
- การปฏิรูปนี้เป็นไปตาม “กฎพื้นฐานสำหรับตลาดไฟฟ้าระยะกลาง-ยาว” ฉบับใหม่ที่บังคับใช้เมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา โดยมีเป้าหมายที่จะขยายให้ครอบคลุมพื้นที่ดำเนินการทั้งหมดของ State Grid ภายในสิ้นปีนี้
- การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะขยายเวลาการซื้อขายจากเดิมประมาณ 250 วันทำการ เป็น 365 วันต่อปี ซึ่งเป็นการสร้างกลไกตอบสนองต่อความต้องการไฟฟ้าและความมั่นคงของระบบได้ตลอด 24 ชั่วโมง โดยเฉพาะในช่วงฤดูร้อนที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด
ผลกระทบ:
- นับเป็นก้าวสำคัญในการสร้างตลาดไฟฟ้าที่เป็นหนึ่งเดียวทั่วประเทศ (Unified National Electricity Market) ช่วยเพิ่มสภาพคล่องและความยืดหยุ่นของตลาด ทำให้การค้นพบราคา (Price Discovery) สะท้อนอุปทานและอุปสงค์ที่แท้จริงได้ดีขึ้น
- กลไกนี้จะช่วยสนับสนุนการบูรณาการพลังงานหมุนเวียน (RE) ที่มีความผันผวนสูงได้อย่างมหาศาล ผู้ผลิตไฟฟ้าจากลมและแสงอาทิตย์สามารถปรับสัญญาซื้อขายได้ทุกวันตามพยากรณ์อากาศที่แม่นยำขึ้น ลดความเสี่ยงจากค่าปรับส่วนเบี่ยงเบน (Deviation Penalty) และเพิ่มประสิทธิภาพการส่งจ่ายพลังงานสะอาดจากภาคตะวันตกไปยังภาคตะวันออก
- การปฏิรูปนี้เพิ่มบทบาทของกลไกตลาดในการรักษาความมั่นคงของระบบไฟฟ้า ลดการพึ่งพาคำสั่งจากศูนย์ควบคุมเพียงอย่างเดียว และส่งเสริมการจัดสรรทรัพยากรข้ามภูมิภาคอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งถือเป็นองค์ประกอบหลักของการสร้างระบบไฟฟ้ายุคใหม่ (New Power System) ของจีน
ที่มา:
国家电网报, 17 มิ.ย. 2026
ประเด็นข่าวที่ 2 : NDRC แถลงทิศทางแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 15 ด้านการลดคาร์บอน โดยจะขับเคลื่อนพร้อมกันทั้งในส่วนของโรงไฟฟ้าเดิมและส่วนที่สร้างใหม่
รายละเอียด:
- คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติ (NDRC) จัดงานแถลงข่าวเพื่อชี้แจงทิศทางของงานด้านการอนุรักษ์พลังงานและการลดคาร์บอนภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 (ปี 2026-2030)
- กลยุทธ์หลักคือการขับเคลื่อนไปพร้อมกันทั้งในส่วนของ “存量” (Existing Stock) ซึ่งหมายถึงกำลังการผลิตและโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่เดิม และ “增量” (New Additions) ซึ่งหมายถึงกำลังการผลิตใหม่ที่จะเพิ่มเข้ามาในระบบ
ผลกระทบ:
- การจัดการ “ส่วนที่มีอยู่เดิม” (存量) หมายถึงการเร่งปฏิรูปอุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานสูงและโรงไฟฟ้าถ่านหินเดิมให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ซึ่งอาจรวมถึงการบังคับใช้มาตรฐานประสิทธิภาพที่เข้มงวดขึ้น การปรับปรุงเทคโนโลยีเพื่อลดการปล่อยคาร์บอน (Retrofit) หรือเร่งการปลดระวางโรงไฟฟ้าเก่าที่ไม่มีประสิทธิภาพ
- การจัดการ “ส่วนที่สร้างใหม่” (增量) จะมุ่งเน้นให้กำลังการผลิตใหม่เป็นพลังงานสะอาดและคาร์บอนต่ำตั้งแต่เริ่มต้น ตอกย้ำทิศทางการขยายกำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียนขนาดใหญ่ และกำหนดมาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานขั้นสูงสำหรับโครงการอุตสาหกรรมและอาคารใหม่
- แนวทาง “สองแนวรบ” นี้สะท้อนยุทธศาสตร์ที่มุ่งปฏิบัตินิยมของจีน โดยไม่เพียงแต่สร้างของใหม่ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังหันมาจัดการกับฐานอุตสาหกรรมและพลังงานเดิมอย่างเป็นระบบ ซึ่งจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อห่วงโซ่อุปทานโลกในอุตสาหกรรมเหล็ก ซีเมนต์ และเคมีภัณฑ์ และจะเร่งให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีดักจับ ใช้ประโยชน์ และกักเก็บคาร์บอน (CCUS) มากขึ้น
ที่มา:
CPNN (中国电力新闻网), 18 มิ.ย. 2026
ประเด็นข่าวที่ 3 : รัฐวิสาหกิจจีนเร่งลงทุนในแบตเตอรี่วานาเดียม (Vanadium Flow Battery) สะท้อนฉันทามติอุตสาหกรรมต่อเทคโนโลยีกักเก็บพลังงานระยะยาว
รายละเอียด:
- รายงานระบุว่า รัฐวิสาหกิจด้านพลังงานรายใหญ่ของจีนหลายแห่ง เช่น China Three Gorges (CTG) และ State Power Investment Corporation (SPIC) กำลังเพิ่มการลงทุนอย่างมีนัยสำคัญในเทคโนโลยีแบตเตอรี่วานาเดียมเหลว (All-Vanadium Redox Flow Battery – VFRB)
- การเปลี่ยนแปลงนี้ได้รับแรงผลักดันจากความต้องการระบบกักเก็บพลังงานระยะยาว (Long-duration energy storage) ที่สามารถเก็บและจ่ายไฟฟ้าได้นานกว่า 4 ชั่วโมง เพื่อรองรับสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลในระบบไฟฟ้า ซึ่งแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนมีความเหมาะสมน้อยกว่าสำหรับภารกิจนี้
- แบตเตอรี่วานาเดียมมีข้อได้เปรียบด้านความปลอดภัยที่สูงกว่า (เนื่องจากใช้อิเล็กโทรไลต์ที่เป็นน้ำและไม่มีความเสี่ยงจากไฟไหม้) อายุการใช้งานที่ยาวนานมาก (กว่า 20,000 รอบ) และความยืดหยุ่นในการขยายขนาดกำลังการผลิตและปริมาณความจุได้อย่างอิสระ
- ที่สำคัญคือ จีนมีแหล่งแร่วานาเดียมจำนวนมาก ซึ่งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ความมั่นคงทางพลังงานแห่งชาติ โดยลดการพึ่งพาการนำเข้าลิเธียม โคบอลต์ และนิกเกิล
ผลกระทบ:
- การลงทุนของรัฐวิสาหกิจขนาดใหญ่สะท้อนให้เห็นถึงฉันทามติเชิงกลยุทธ์ว่าระบบกักเก็บพลังงานระยะยาวเป็นองค์ประกอบที่ขาดไม่ได้ของ “ระบบไฟฟ้าแห่งอนาคต” และจะช่วยเร่งการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานของแบตเตอรี่วานาเดียมให้เติบโตอย่างรวดเร็ว
- สิ่งนี้จะกระตุ้นให้เกิดการลดต้นทุนและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี VFRB ซึ่งอาจทำให้จีนกลายเป็นผู้นำระดับโลกในเทคโนโลยีนี้ เหมือนกับที่เคยเกิดขึ้นกับแผงโซลาร์เซลล์และแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน
- สำหรับตลาดโลกและภูมิภาคอาเซียน การพัฒนาเทคโนโลยีแบตเตอรี่วานาเดียมของจีนที่เติบโตเต็มที่ อาจกลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่สำคัญและมีราคาที่เข้าถึงได้ สำหรับระบบกักเก็บพลังงานระยะยาวเพื่อรองรับแผนการเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนในอนาคต
ที่มา:
China Energy News (中国能源网), 18 มิ.ย. 2026
ประเด็นข่าวที่ 4 : ภาพรวมตลาดแบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน (BESS) ครึ่งหลังปี 2026: การเข้าร่วมตลาดไฟฟ้า การบูรณาการกับศูนย์ข้อมูล และการขยายสู่ตลาดต่างประเทศจะเป็นปัจจัยขับเคลื่อนหลัก
รายละเอียด:
- บทวิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มตลาดระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) ในช่วงครึ่งหลังของปี 2026 โดยระบุถึง 3 แนวโน้มสำคัญที่จะเป็นตัวขับเคลื่อนการเติบโตของอุตสาหกรรม
- แนวโน้มหลัก 3 ประการ ได้แก่ 1. การมีส่วนร่วมในตลาดซื้อขายไฟฟ้า (Power Trading) มากขึ้น 2. การบูรณาการระบบกักเก็บพลังงานเข้ากับศูนย์ข้อมูลและธุรกิจประมวลผล (Computing-Storage Integration) และ 3. การขยายตลาดสู่ภาคที่อยู่อาศัยในต่างประเทศ (Overseas Residential Storage)
ผลกระทบ:
- การเข้าร่วมตลาดไฟฟ้า: สะท้อนการเปลี่ยนแปลงโมเดลธุรกิจของ BESS จากเดิมที่ติดตั้งตามข้อบังคับ ไปสู่การเข้าร่วมในตลาดบริการเสริมความมั่นคง (Ancillary Services) และตลาดจร (Spot Market) เพื่อสร้างรายได้ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการปฏิรูปตลาดไฟฟ้าและทำให้โครงการ BESS มีความคุ้มค่าทางการเงิน
- การบูรณาการกับศูนย์ข้อมูล: การเติบโตของ AI ทำให้ความต้องการไฟฟ้าของศูนย์ข้อมูลเพิ่มขึ้นมหาศาลและมีความเสถียร การติดตั้ง BESS ร่วมกับศูนย์ข้อมูลจะช่วยรับประกันคุณภาพไฟฟ้า เป็นแหล่งสำรองไฟ และเปิดโอกาสให้ศูนย์ข้อมูลสามารถให้บริการแก่ระบบโครงข่ายไฟฟ้าได้ เช่น การตอบสนองด้านโหลด (Demand Response) ซึ่งเป็นตลาดใหม่ที่มีมูลค่าสูง
- ตลาดต่างประเทศ: เนื่องจากการแข่งขันที่รุนแรงในประเทศ ผู้ผลิต BESS ของจีนจึงมุ่งเป้าไปที่ตลาดต่างประเทศมากขึ้น โดยเฉพาะภาคที่อยู่อาศัยในยุโรปและภูมิภาคอื่น ซึ่งจะเพิ่มการแข่งขันในระดับโลกและอาจส่งผลให้ราคาสำหรับผู้บริโภคทั่วโลกปรับตัวลดลง
ที่มา:
CPNN (中国电力新闻网), 18 มิ.ย. 2026
ประเด็นข่าวที่ 5 : ปริมาณการใช้ไฟฟ้าทั่วประเทศจีนเดือนพฤษภาคม 2026 เติบโต 6.9% สะท้อนสัญญาณการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ
รายละเอียด:
- สำนักงานสถิติแห่งชาติจีนเปิดเผยว่า ปริมาณการใช้ไฟฟ้าทั่วประเทศในเดือนพฤษภาคม 2026 อยู่ที่ 784.3 พันล้านกิโลวัตต์-ชั่วโมง เพิ่มขึ้น 6.9% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งเป็นอัตราการเติบโตที่เร่งตัวขึ้นจากเดือนเมษายน
- เมื่อแบ่งตามแหล่งผลิตไฟฟ้า พบว่าพลังงานน้ำเติบโต 13.0% พลังงานแสงอาทิตย์เติบโต 12.1% พลังงานนิวเคลียร์เติบโต 5.0% และพลังงานลมเติบโต 0.5% ในขณะที่โรงไฟฟ้าพลังความร้อน (ถ่านหิน) เติบโตเพียง 2.1%
ผลกระทบ:
- อัตราการเติบโตที่ 6.9% เป็นดัชนีชี้วัดกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่สำคัญ ซึ่งบ่งชี้ถึงการฟื้นตัวของภาคการผลิตอุตสาหกรรมและความต้องการของผู้บริโภคที่แข็งแกร่ง
- สัดส่วนการเติบโตของแหล่งผลิตไฟฟ้าสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างพลังงาน การเติบโตสูงของพลังน้ำและแสงอาทิตย์เป็นผลมาจากสภาพอากาศที่เอื้ออำนวยและการขยายกำลังการผลิตอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่การเติบโตที่ชะลอตัวของโรงไฟฟ้าถ่านหินบ่งชี้ว่าโรงไฟฟ้าเหล่านี้กำลังเปลี่ยนบทบาทไปสู่การเป็นแหล่งผลิตไฟฟ้าสำรองเพื่อสร้างความสมดุลให้แก่ระบบ (Balancing Power) มากขึ้น
- ข้อมูลนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อผู้กำหนดนโยบายและผู้ประกอบการระบบโครงข่ายไฟฟ้าในการวางแผนรับมือกับความต้องการไฟฟ้าสูงสุดในช่วงฤดูร้อน และตอกย้ำถึงความจำเป็นในการมีแหล่งพลังงานที่ยืดหยุ่น เช่น ระบบกักเก็บพลังงาน และโรงไฟฟ้าที่ปรับกำลังผลิตได้รวดเร็ว เพื่อบริหารจัดการสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้นในระบบ
ที่มา:
CPNN (中国电力新闻网), 18 มิ.ย. 2026
ประเด็นข่าวที่ 6 : โครงการสายส่ง UHVDC “ไฟฟ้ากานซู่สู่เจ้อเจียง” เร่งการก่อสร้าง สะท้อนยุทธศาสตร์ส่งพลังงานสะอาดข้ามภูมิภาค
รายละเอียด:
- รายงานข่าวความคืบหน้าการก่อสร้างโครงการสายส่งไฟฟ้าแรงสูงกระแสตรง (UHVDC) “กานเตี้ยนรู่เจ้อ” (甘电入浙) ซึ่งแปลว่า “ไฟฟ้าจากมณฑลกานซู่สู่มณฑลเจ้อเจียง” โดยเฉพาะในส่วนที่พาดผ่านเมืองอู๋หู มณฑลอานฮุย กำลังดำเนินไปอย่างรวดเร็ว
- โครงการนี้เป็นส่วนสำคัญของยุทธศาสตร์การส่งไฟฟ้าจากตะวันตกไปตะวันออก (West-to-East Power Transmission) ของจีน เพื่อส่งจ่ายพลังงานสะอาดที่ผลิตได้จากแหล่งพลังงานหมุนเวียนที่อุดมสมบูรณ์ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ (มณฑลกานซู่) ไปยังศูนย์กลางความต้องการใช้ไฟฟ้าหนาแน่นในภาคตะวันออก (มณฑลเจ้อเจียง)
ผลกระทบ:
- โครงการนี้เป็นภาพสะท้อนที่เป็นรูปธรรมของยุทธศาสตร์ “ระบบไฟฟ้าแห่งอนาคต” (New Power System) ของจีน ซึ่งพึ่งพาสายส่ง UHV ในการสร้างสมดุลระหว่างแหล่งผลิตพลังงานหมุนเวียนและศูนย์กลางความต้องการไฟฟ้าที่อยู่ห่างไกลกัน
- สายส่ง UHV เป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้สามารถพัฒนาฐานการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานลมและแสงอาทิตย์ขนาดใหญ่ในพื้นที่ทะเลทรายและโกบี (Gobi Desert) ได้อย่างเต็มศักยภาพ โดยสร้างช่องทางในการส่งออกไฟฟ้า ซึ่งช่วยแก้ปัญหาไฟฟ้าล้นระบบ (Curtailment) ในพื้นที่แหล่งผลิต
- ในมิติของห่วงโซ่อุปทานโลก โครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่นี้ช่วยขับเคลื่อนความต้องการอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูง สายส่ง และวัสดุที่เกี่ยวข้อง ซึ่งผู้ผลิตของจีนครองส่วนแบ่งตลาดส่วนใหญ่อยู่ และยังเป็นต้นแบบการบูรณาการพลังงานหมุนเวียนปริมาณมหาศาลในระยะทางไกล
ที่มา:
CPNN (中国电力新闻网), 18 มิ.ย. 2026
ประเด็นข่าวที่ 7 : ยุคใหม่ของพลังงานลมนอกชายฝั่งจีน: สิ้นสุดการแข่งขันด้านขนาด มุ่ง 3 ยุทธศาสตร์หลักในแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 15
รายละเอียด:
- ในการประชุมพลังงานลมนอกชายฝั่ง (Offshore Wind Power Conference) ครั้งที่ 11 ได้เกิดฉันทามติในอุตสาหกรรมว่ายุคของการแข่งขันเพื่อเพิ่มขนาดกำลังการผลิตติดตั้งเพียงอย่างเดียวได้สิ้นสุดลงแล้ว
- ทิศทางใหม่ภายใต้แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 15 จะมุ่งเน้นไปที่ 3 ยุทธศาสตร์หลัก ได้แก่ 1. การพัฒนาโครงการในพื้นที่ทะเลลึกและห่างจากชายฝั่ง (Deep and Far Sea) 2. การบูรณาการพลังงานลมนอกชายฝั่งเข้ากับอุตสาหกรรมอื่น ๆ เช่น การผลิตไฮโดรเจนสีเขียว ศูนย์ข้อมูล และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และ 3. การสร้างความมั่นคงและความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน
ผลกระทบ:
- การเปลี่ยนแปลงนี้เป็นสัญญาณของอุตสาหกรรมที่เติบโตเต็มที่ โดยเปลี่ยนจากการมุ่งเน้นเป้าหมายเชิงปริมาณ (GW) ไปสู่การให้ความสำคัญกับคุณภาพ ผลกำไร และคุณค่าเชิงกลยุทธ์
- การมุ่งสู่ทะเลลึกและห่างไกลจะขับเคลื่อนนวัตกรรมทางเทคโนโลยีในด้านฐานกังหันลอยน้ำ (Floating Foundations) กังหันลมขนาดใหญ่ขึ้น (เช่น ขนาด 26 เมกะวัตต์ที่ถูกกล่าวถึง) และเทคโนโลยีสายส่งระยะไกล เช่น HVDC แบบยืดหยุ่น (Flexible HVDC)
- รูปแบบ “พลังงานลมนอกชายฝั่ง+” (Offshore wind+) มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการปรับปรุงความคุ้มค่าของโครงการและใช้ประโยชน์จากพื้นที่ทางทะเลให้สูงสุด โดยเฉพาะการบูรณาการกับการผลิตไฮโดรเจนสีเขียว ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการลดคาร์บอนในภาคอุตสาหกรรมหนัก
- ความกังวลด้านความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานสะท้อนถึงแนวโน้มภูมิรัฐศาสตร์โลกและความต้องการของจีนที่จะรักษาความเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมพลังงานลม ตั้งแต่ชิ้นส่วนสำคัญไปจนถึงเรือติดตั้ง
ที่มา:
China Energy News (中国能源网), 18 มิ.ย. 2026
ข่าวที่น่าสนใจอื่นๆ
- มณฑลยูนนานรายงานมูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมแบตเตอรี่พลังงานใหม่ช่วง 5 เดือนแรกของปีเติบโตถึง 78.2% ตอกย้ำการเป็นฐานการผลิตสำคัญในห่วงโซ่อุปทานยานยนต์ไฟฟ้าและระบบกักเก็บพลังงาน
- Sungrow ผู้ผลิตอินเวอร์เตอร์และระบบกักเก็บพลังงานของจีน ลงนามข้อตกลงกรอบความร่วมมือขนาด 1.32 GWh ในยุโรป สะท้อนถึงความสามารถในการแข่งขันระดับโลกของบริษัทจีนในตลาด BESS
- มหาวิทยาลัยหนานจิงสร้างสถิติโลกใหม่ด้านประสิทธิภาพเซลล์แสงอาทิตย์ หลังประสบความสำเร็จในการพัฒนาแผงเซลล์แสงอาทิตย์แบบเพอรอฟสไกต์ซ้อนทับ (Perovskite Tandem) ขนาดใหญ่ ที่มีประสิทธิภาพสูงถึง 26.2%
- ประเทศจีนสร้าง “ระเบียงพลังงานสะอาด” ที่ใหญ่ที่สุดในโลกบริเวณแม่น้ำแยงซี โดยมีกำลังการผลิตติดตั้งจากพลังงานน้ำรวมกว่า 71.7 GW ซึ่งมากที่สุดในโลก
- คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติ (NDRC) และหน่วยงานอีก 4 แห่ง ร่วมกันออกประกาศแผนปฏิบัติการ 3 ปี เพื่อผลักดันการปรับปรุงด้านการประหยัดพลังงานและลดคาร์บอนในอุตสาหกรรมสำคัญ
