รายงานวิเคราะห์ข่าวพลังงานรายสัปดาห์ (Weekly Digest) ประจำวันที่ 10 สิงหาคม 2569 – 16 สิงหาคม 2569

บทสรุปผู้บริหาร

รายงานสรุปข่าวสารด้านระบบไฟฟ้ากำลังและการกำหนดนโยบายสำคัญในรอบสัปดาห์ มีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้

• การเร่งจัดทำร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (PDP 2026)

  • การเร่งจัดทำร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (PDP 2026)
  • คณะอนุกรรมการฯ มุ่งเน้นการเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนขึ้นเป็นร้อยละ 50 การผลักดันระบบกักเก็บพลังงาน (BESS) และการพิจารณาบรรจุโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR)
  • การปลดล็อกกติกาซื้อขายไฟฟ้าพลังงานสะอาดโดยตรง (Direct PPA) แบบไม่จำกัดเพดาน เพื่อรองรับความต้องการของกลุ่มอุตสาหกรรม Data Center และ AI

• การปรับลดอัตราค่าไฟฟ้างวดเดือนกันยายนถึงธันวาคม 2569

  • คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เคาะปรับลดค่าไฟเฉลี่ยเหลือ 3.86-3.89 บาทต่อหน่วย และตรึงค่าไฟบ้าน 200 หน่วยแรกไม่เกิน 3 บาท
  • มีการปรับโครงสร้างโดยตัดต้นทุนแฝงค่าไฟสาธารณะออกจากค่าไฟฐานของประชาชน ซึ่งช่วยลดต้นทุนได้ทันที

• การขยายโครงข่ายระบบส่งไฟฟ้ารองรับเศรษฐกิจใหม่

  • กกพ. เปิดรับฟังความเห็นแผนขยายระบบส่งไฟฟ้า (TSLC) ของ กฟผ. วงเงิน 3.1 หมื่นล้านบาท ในพื้นที่ EEC เพื่อรองรับ Data Center นำร่อง 16 รายแรก

• มาตรการสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านพลังงานระดับครัวเรือน

  • ภาครัฐเตรียมผลักดันมาตรการอุดหนุนการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปครัวเรือนละ 50,000 บาท จำนวน 5 แสนถึง 1 ล้านครัวเรือน พร้อมดึงสถาบันการเงินของรัฐปล่อยสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ

• วิกฤตองค์กรกำกับดูแล

  • บอร์ด กกพ. ปัจจุบันเหลือเพียง 4 คน ซึ่งเป็นขั้นต่ำขององค์ประชุม สร้างความกังวลต่อความล่าช้าในการอนุมัติแผน PDP และโครงสร้างราคาพลังงานในอนาคต

การวิเคราะห์แนวโน้มและผลกระทบ

การวิเคราะห์แนวโน้มและผลกระทบเชิงมหภาคต่อระบบไฟฟ้า เศรษฐกิจ และราคาพลังงาน มีประเด็นดังนี้

• ผลกระทบต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้าและความมั่นคงของทรัพยากร

• การขยายตัวอย่างรวดเร็วของ Data Center และความนิยมในยานยนต์ไฟฟ้า (EV) สร้างแรงกดดันต่อเสถียรภาพของสายส่ง (Grid Stability)
• พื้นที่เศรษฐกิจ EEC เสี่ยงเผชิญความขัดแย้งในการแย่งชิงทรัพยากรน้ำและไฟฟ้าระหว่างภาคอุตสาหกรรมดิจิทัล ภาคเกษตรกรรม และชุมชน

• เศรษฐศาสตร์พลังงานและโครงสร้างอัตราค่าบริการ

• การลงทุนขยายสายส่งเพื่อรองรับอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ อาจทำให้ต้นทุนค่าบริการโครงข่าย (Wheeling Charge) สูงขึ้น ภาครัฐจึงเตรียมมาตรการเก็บค่าไฟฟ้าอัตราพิเศษจาก Data Center และบังคับวางหลักประกัน เพื่อป้องกันการผลักภาระมาสู่บิลค่าไฟของประชาชน

• ความผันผวนของราคาพลังงานฟอสซิลและภาระหนี้สาธารณะ

• ปัญหาความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ดันราคาน้ำมันโลกพุ่งสูง ส่งผลให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงของไทยติดลบทะลุ 7.1 หมื่นล้านบาท จากการตรึงราคาดีเซลและก๊าซหุงต้ม (LPG)
• หากกฎหมายปิโตรเลียมไม่ได้รับการแก้ไขให้มีความยืดหยุ่น อาจทำให้การผลิตก๊าซในประเทศชะงัก บีบให้ต้องนำเข้า LNG ราคาแพง ซึ่งจะสะท้อนกลับมาเป็นภาระค่า Ft ที่พุ่งสูงขึ้น

• โอกาสของกลุ่มทุนใหญ่และผลกระทบต่ออุตสาหกรรมดั้งเดิม

• กลุ่มผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนได้รับอานิสงส์เชิงบวกจากสูตรค่าไฟใหม่และความต้องการพลังงานสะอาด ขณะที่อุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ดั้งเดิมของไทยกำลังสูญเสียขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับการทุ่มตลาดของรถ EV นำเข้า

ความเคลื่อนไหวของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

ความเคลื่อนไหวของหน่วยงานและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่สำคัญในรอบสัปดาห์ มีดังนี้

• คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) และ คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.)

  • มีบทบาทหลักในการรื้อโครงสร้างค่าไฟฐานใหม่ และเตรียมเคาะอัตราค่าไฟพิเศษสำหรับกลุ่มเทคโนโลยีขนาดใหญ่ ท่ามกลางอุปสรรคด้านจำนวนกรรมการที่ไม่ครบองค์ประกอบ

• สำนักงาน กสทช. และ คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI)

  • เตรียมบังคับใช้มาตรการคุมเข้ม Data Center ทั้งการจัดโซนนิ่ง การประเมินผลกระทบด้านน้ำและไฟ และการบังคับใช้ชิ้นส่วนในประเทศ (Local Content)

• การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)

  • เร่งขับเคลื่อนโครงการโรงไฟฟ้าโซลาร์ทุ่นลอยน้ำใน 9 เขื่อนหลัก และพัฒนาระบบกักเก็บพลังงาน (BESS) จากแบตเตอรี่รถ EV ที่หมดอายุ เพื่อสร้างเสถียรภาพตลอด 24 ชั่วโมง

• บมจ. กัลฟ์ ดีเวลลอปเมนท์ (GULF) และ บมจ. ซีเค พาวเวอร์ (CKPower)

  • แสดงความพร้อมในการขยายกำลังผลิตเพื่อป้อนพลังงานหมุนเวียน 100% ให้กลุ่มนักลงทุนต่างชาติ ผ่านระบบ Direct PPA หลังทำสถิติผลกำไรเติบโตอย่างโดดเด่น

• โตโยต้า ประเทศไทย และ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.)

  • ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนมาตรการ EV 3.5 ที่เอื้อต่อสินค้านำเข้า และแสดงความกังวลต่อการดึงทรัพยากรของ Data Center ที่อาจกระทบฐานการผลิตเดิมของไทย

• จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ มูลนิธิสืบนาคะเสถียร

  • ภาควิชาการเสนอแก้ไขกฎหมายเพื่อป้องกันการขาดแคลนก๊าซธรรมชาติ ขณะที่ภาคประชาสังคมยื่นฟ้องศาลระงับโครงการสร้างอ่างเก็บน้ำที่กระทบป่าอนุรักษ์เพื่อป้อนนิคมอุตสาหกรรม

ประเด็นที่ต้องติดตามต่อ

ประเด็นสำคัญที่ภาคประชาสังคมและประชาชนทั่วไปควรติดตามอย่างใกล้ชิดในระยะต่อไป มีดังนี้

• การบังคับใช้มาตรฐานสิ่งแวดล้อมกับอุตสาหกรรมเทคโนโลยี

  • ควรติดตามว่าภาครัฐจะปิดช่องโหว่ทางกฎหมายเพื่อบังคับให้โครงการ Data Center ขนาดใหญ่ต้องจัดทำรายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) หรือไม่ เพื่อป้องกันปัญหาการแย่งชิงทรัพยากรน้ำระดับพื้นที่

• ความโปร่งใสของโครงสร้างค่าไฟฟ้าใหม่

  • ควรจับตาแผนการเรียกเก็บค่าไฟฟ้าอัตราพิเศษและการให้ผู้ประกอบการ Data Center สร้างโรงไฟฟ้าเอง ว่าสามารถปกป้องผู้ใช้ไฟรายย่อยจากการแบกรับต้นทุนการขยายสายส่งได้จริงตามที่ภาครัฐกำหนดไว้หรือไม่

• เงื่อนไขนโยบายอุดหนุนโซลาร์รูฟท็อป 50,000 บาท

  • ประชาชนควรติดตามความชัดเจนของหลักเกณฑ์การแจกเงินอุดหนุนและการเข้าถึงสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ รวมถึงระเบียบการใช้ระบบ Net Billing เพื่อประเมินความคุ้มค่าก่อนตัดสินใจลงทุนติดตั้ง

• เสถียรภาพของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและการอุดหนุนราคา

  • ควรเฝ้าระวังผลกระทบต่อค่าครองชีพในช่วงปลายปี หากกองทุนน้ำมันฯ หมดสภาพคล่องหรือยุติการอุดหนุนราคาไบโอดีเซล ซึ่งจะส่งผลให้ราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลและก๊าซหุงต้มปรับตัวสูงขึ้นอย่างฉับพลัน