รายงานข่าวระบบไฟฟ้ากลุ่มประเทศ EU & UK (EU&UK Grid Weekly) ประจำสัปดาห์ 06-Jun-2026 ถึง 12-Jun-2026
ประเด็นข่าวที่ 1 : เยอรมนีเผชิญความท้าทายครั้งใหม่ในการจัดการระบบไฟฟ้า หลังราคาติดลบและการสั่งลดกำลังผลิตกลายเป็นเรื่องปกติ
รายละเอียด:
- ตลาดไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนของเยอรมนีกำลังเปลี่ยนผ่านจากระบบที่ให้การสนับสนุนราคาคงที่ (Feed-in Tariff) ไปสู่ระบบตลาดที่มีความผันผวนสูงขึ้น ซึ่งมีลักษณะเด่นคือเกิดราคาติดลบ (Negative Prices) บ่อยครั้ง การซื้อขายในตลาดแบบ 15 นาที และความแออัดของระบบโครงข่ายไฟฟ้า (Grid Congestion) ที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
- นโยบายใหม่ “Redispatch 2.0” ได้รวมเอาโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกลไกการจัดการความแออัดของโครงข่ายอย่างเต็มรูปแบบ ส่งผลให้การสั่งลดกำลังการผลิต (Curtailment) กลายเป็นเรื่องปกติในการดำเนินงานประจำวัน
- คุณ Emma Alfonsi ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Streem Energy ชี้ให้เห็นว่ากฎหมายใหม่ เช่น “Solarspitzengesetz” กำหนดให้ผู้ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์รายใหม่ไม่ได้รับค่าตอบแทนในช่วงเวลาที่ราคาตลาดติดลบ ซึ่งเป็นการบังคับให้ผู้ผลิตต้องปรับตัวและเผชิญกับสภาวะตลาดจริงมากขึ้น
ผลกระทบ:
– การเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนถึงความท้าทายที่สำคัญของระบบไฟฟ้าที่มีสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนที่ไม่แน่นอนสูง (High VRE Penetration) ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อรูปแบบธุรกิจของโรงไฟฟ้าพลังงานสะอาด จากเดิมที่เน้นการผลิตให้ได้ปริมาณสูงสุด ไปสู่การบริหารจัดการการผลิตให้สอดคล้องกับสัญญาณราคาและสภาวะของโครงข่ายไฟฟ้า
– ผู้จัดการสินทรัพย์ (Asset Manager) และกองทุนด้านพลังงานจำเป็นต้องยกระดับการวิเคราะห์ข้อมูล จากเดิมที่พิจารณารายได้เป็นรายเดือน ไปสู่การวิเคราะห์ข้อมูลการดำเนินงานและการเงินในระดับนาที (Granular Data) เพื่อทำความเข้าใจผลกระทบจากการถูกสั่งลดกำลังการผลิตและช่วงราคาติดลบ ถือเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับกิจการไฟฟ้าทั่วโลกที่กำลังเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียน ว่าจำเป็นต้องพัฒนาระบบข้อมูลและการวิเคราะห์ขั้นสูงเพื่อรองรับความซับซ้อนของตลาดที่เพิ่มขึ้น
ที่มา: pv magazine Global, 10 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 2 : สหราชอาณาจักรเตรียมขยายอายุโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ Sizewell B ไปอีก 20 ปี เพื่อเสริมความมั่นคงทางพลังงาน
รายละเอียด:
- รัฐบาลสหราชอาณาจักรใกล้บรรลุข้อตกลงเบื้องต้นกับบริษัท ECF และ Centrica เพื่อขยายอายุการใช้งานของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ Sizewell B ซึ่งตั้งอยู่ในเมือง Suffolk ออกไปอีก 20 ปี จากเดิมที่จะสิ้นสุดในปี พ.ศ. 2578 ไปเป็น พ.ศ. 2598
- ข้อตกลงดังกล่าวคาดว่าจะอยู่ในรูปแบบสัญญาผลต่างราคา (Contract-for-Difference: CfD) ซึ่งจะกำหนดราคาขายไฟฟ้าที่ประมาณ 70 ปอนด์ต่อเมกะวัตต์-ชั่วโมง ซึ่งเป็นราคาที่ถูกกว่าราคาที่รัฐบาลเสนอให้กับฟาร์มกังหันลมนอกชายฝั่งรอบล่าสุดอย่างมีนัยสำคัญ
- การตัดสินใจนี้เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน Ed Miliband ที่ต้องการสร้างความมั่นคงทางพลังงานโดยไม่ต้องพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล เพื่อตอบสนองต่อวิกฤตพลังงานที่เกิดจากสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง
ผลกระทบ:
– การขยายอายุโรงไฟฟ้านิวเคลียร์สะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มที่ประเทศพัฒนาแล้วยังคงให้ความสำคัญกับพลังงานนิวเคลียร์ในฐานะแหล่งพลังงานหลักที่ปราศจากคาร์บอน (Firm, Low-Carbon Power) เพื่อสร้างเสถียรภาพให้กับระบบไฟฟ้าท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด ซึ่งมีความผันผวนสูง
– อย่างไรก็ตาม มีความท้าทายเกิดขึ้นกับโครงการ Hinkley Point C ซึ่งอาจล่าช้ากว่ากำหนดเดิม ส่งผลกระทบต่อเป้าหมายการลดคาร์บอนในภาคไฟฟ้าของสหราชอาณาจักรภายในปี พ.ศ. 2573 เนื่องจากโรงไฟฟ้าแห่งนี้มีสัดส่วนการผลิตที่สำคัญต่อระบบไฟฟ้าโดยรวมของประเทศ บทเรียนนี้ชี้ให้เห็นว่าการพึ่งพิงโครงการขนาดใหญ่เพียงไม่กี่แห่งมีความเสี่ยงสูง และการมีแหล่งผลิตไฟฟ้าที่หลากหลาย (Diverse Portfolio) ทั้งในด้านเทคโนโลยีและขนาดจึงเป็นสิ่งจำเป็น
ที่มา: Carbon Brief, 11 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 3 : คณะกรรมาธิการยุโรปเห็นชอบมาตรการควบคุมราคาในตลาดคาร์บอนใหม่ (ETS2) สำหรับภาคขนส่งและอาคาร
รายละเอียด:
- สหภาพยุโรปได้บรรลุข้อตกลงในการเสริมสร้างกลไกควบคุมเสถียรภาพราคาสำหรับตลาดซื้อขายสิทธิ์ในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแห่งที่สอง (Emissions Trading System 2: ETS2) ซึ่งจะครอบคลุมภาคการทำความร้อนในอาคารและภาคการขนส่ง
- ภายใต้ข้อตกลงใหม่ หากราคาใบอนุญาตในตลาด ETS2 สูงเกิน 45 ยูโรต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์ จะมีการปล่อยใบอนุญาตเพิ่มเติมจำนวน 40 ล้านใบเข้าสู่ตลาดจากกองทุนสำรองเพื่อรักษาเสถียรภาพ (Market Stability Reserve) ซึ่งเพิ่มขึ้นจากเดิมที่กำหนดไว้ 20 ล้านใบ
- กลไกดังกล่าวสามารถถูกเรียกใช้งานได้สองครั้งต่อปี ซึ่งหมายความว่าสามารถเพิ่มใบอนุญาตพิเศษเข้าสู่ตลาดได้สูงสุดถึง 80 ล้านใบต่อปี เพื่อป้องกันความผันผวนของราคาที่สูงเกินไป
ผลกระทบ:
– การออกแบบกลไกควบคุมราคาที่เข้มแข็งขึ้นสำหรับ ETS2 สะท้อนให้เห็นว่าสหภาพยุโรปตระหนักถึงผลกระทบทางสังคมและการเมืองที่อาจเกิดขึ้นจากราคาคาร์บอนที่สูงเกินไปต่อผู้บริโภคในภาคครัวเรือนและภาคขนส่ง ซึ่งเป็นภาคส่วนที่อ่อนไหวอย่างยิ่ง
– นโยบายนี้จะส่งผลทางอ้อมให้การใช้พลังงานไฟฟ้า (Electrification) ในภาคการทำความร้อน (เช่น Heat Pump) และภาคการขนส่ง (เช่น EV) มีความน่าสนใจมากขึ้นในเชิงเศรษฐศาสตร์ เนื่องจากต้นทุนเชื้อเพลิงฟอสซิลจะสูงขึ้นตามราคาคาร์บอน ซึ่งจะสร้างความท้าทายใหม่ต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้าในการรองรับโหลดที่เพิ่มขึ้นจากการเปลี่ยนผ่านดังกล่าว
ที่มา: Carbon Brief, 11 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 4 : คณะกรรมาธิการยุโรปจัดตั้งกองทุน Battery Booster Facility มูลค่า 1.5 พันล้านยูโร หนุนอุตสาหกรรมแบตเตอรี่ในยุโรป
รายละเอียด:
- คณะกรรมาธิการยุโรปได้จัดตั้งกองทุนใหม่ในชื่อ “Battery Booster Facility” โดยจะใช้งบประมาณสูงถึง 1.5 พันล้านยูโรจากรายได้ของกองทุนนวัตกรรม (Innovation Fund) ซึ่งมาจากระบบการซื้อขายสิทธิ์ในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS)
- กองทุนนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนผู้ผลิตเซลล์แบตเตอรี่ในการขยายกำลังการผลิตในยุโรป โดยจะให้การสนับสนุนในรูปแบบเงินกู้ปลอดดอกเบี้ยเป็นครั้งแรก ซึ่งแตกต่างจากการให้เงินช่วยเหลือแบบให้เปล่า (Grants) ในอดีต
- โครงการที่เข้าเกณฑ์จะต้องเป็นการผลิตเทคโนโลยีแบตเตอรี่สำหรับยานยนต์ไฟฟ้า (EV) มีที่ตั้งโรงงานในเขตเศรษฐกิจยุโรป (EEA) และมีกำลังการผลิตขั้นต่ำ 10 กิกะวัตต์-ชั่วโมง โดยจะเปิดรับข้อเสนอโครงการในไตรมาสที่ 3 ของปี พ.ศ. 2569
ผลกระทบ:
– การใช้เงินกู้ปลอดดอกเบี้ยแทนเงินช่วยเหลือเป็นการส่งสัญญาณว่า EU ต้องการผลักดันให้เกิดความยั่งยืนทางการเงินในอุตสาหกรรมแบตเตอรี่ และกระตุ้นการลงทุนจากภาคเอกชน เพื่อสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลกและลดการพึ่งพิงห่วงโซ่อุปทานจากนอกภูมิภาค โดยเฉพาะจากจีน
– การสนับสนุนการผลิตแบตเตอรี่ในระดับเซลล์ (Cell Manufacturing) จะเป็นกุญแจสำคัญในการลดต้นทุนของระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) ในระยะยาว ซึ่งจะส่งผลดีต่อเสถียรภาพของระบบไฟฟ้าที่มีพลังงานหมุนเวียนในสัดส่วนที่สูงขึ้น และเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุเป้าหมาย Net Zero ของยุโรป
ที่มา: European Commission, 9 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 5 : เนเธอร์แลนด์เผชิญวิกฤตความแออัดของโครงข่ายไฟฟ้า จนต้องขอให้ผู้ใช้ไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์งดใช้งานในช่วงพีค
รายละเอียด:
- ผู้ประกอบการระบบจำหน่ายไฟฟ้า (DSO) รายใหญ่ของเนเธอร์แลนด์อย่าง Liander และ Enexis ได้เรียกร้องให้ผู้ใช้ไฟฟ้าในภาคครัวเรือนและธุรกิจบริหารจัดการการใช้พลังงานและทำความเข้าใจเกี่ยวกับข้อจำกัดของโครงข่ายไฟฟ้าที่กำลังประสบปัญหาความแออัดอย่างรุนแรง
- ปัจจุบันมีลูกค้าราว 7,300 รายที่ต้องรอคิวเพื่อเชื่อมต่อหรือขยายขนาดการเชื่อมต่อกับระบบโครงข่ายนานกว่าปกติ ซึ่งส่งผลกระทบต่อแผนการติดตั้งปั๊มความร้อน (Heat Pump) หรือสถานีชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า
- ผู้ประกอบการเรียกร้องให้ผู้ใช้ไฟฟ้าเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น ชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าในช่วงกลางคืน หรือใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าในช่วงกลางวันที่มีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์สูง เพื่อลดภาระของโครงข่ายในช่วงเวลาที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด (Peak Demand)
ผลกระทบ:
– สถานการณ์ในเนเธอร์แลนด์เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของความท้าทายในระดับโครงข่ายระบบจำหน่าย (Distribution Grid) เมื่อมีการติดตั้งพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคา (Rooftop Solar) ในปริมาณมาก ซึ่งทำให้โครงข่ายเดิมไม่สามารถรองรับได้ และเป็นบทเรียนสำคัญว่าการเปลี่ยนผ่านพลังงานต้องมาพร้อมกับการลงทุนเพื่อปรับปรุงโครงข่ายให้ทันสมัย (Grid Modernization)
– การที่หน่วยงานกำกับดูแลของเนเธอร์แลนด์เตรียมออกกฎใหม่ในวันที่ 1 กรกฎาคมนี้ โดยให้ความสำคัญกับการเชื่อมต่อแก่สถานพยาบาลและโรงเรียนก่อนภาคครัวเรือนและธุรกิจ สะท้อนถึงความจำเป็นในการจัดลำดับความสำคัญของการเข้าถึงโครงข่าย ซึ่งอาจกลายเป็นประเด็นเชิงนโยบายที่สำคัญในหลายประเทศที่มีข้อจำกัดด้านโครงข่ายไฟฟ้าเช่นเดียวกัน
ที่มา: pv magazine Global, 5 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 6 : กรีซกำหนดข้อจำกัดการทำงานของระบบกักเก็บพลังงานแบตเตอรี่ (BESS) เพื่อจัดการปัญหาการผลิตไฟฟ้าล้นเกินจากโซลาร์
รายละเอียด:
- ผู้ประกอบการระบบจำหน่ายไฟฟ้าของกรีซ (HEDNO) ได้เสนอข้อจำกัดการดำเนินงานสำหรับระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) แบบเดี่ยว (Standalone) ที่จะเชื่อมต่อเข้ากับระบบจำหน่ายไฟฟ้า รวมทั้งสิ้น 900 เมกะวัตต์
- ข้อจำกัดดังกล่าวระบุช่วงเวลาห้ามการอัดพลังงานไฟฟ้าเข้าระบบ (Injection) ในช่วง 10:00 น. ถึง 15:00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่มีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์สูง และห้ามการดึงพลังงานไฟฟ้าออกจากระบบ (Absorption) ในช่วง 18:00 น. ถึง 24:00 น. ซึ่งเป็นช่วงความต้องการไฟฟ้าสูงสุด
- มาตรการนี้มีขึ้นเพื่อจัดการกับปัญหาการผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์ที่ล้นเกินในช่วงกลางวัน และเพื่อรักษาเสถียรภาพของระบบไฟฟ้า โดยในระยะแรกจะเป็นข้อจำกัดแบบคงที่ (Static) และอาจพัฒนาไปสู่แบบไดนามิก (Dynamic) ในอนาคต
ผลกระทบ:
– การกำหนดกรอบการทำงานของ BESS อย่างชัดเจนโดยผู้ดูแลระบบโครงข่าย เป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าตลาดพลังงานเริ่มมองเห็นบทบาทของ BESS ในฐานะเครื่องมือสำคัญในการบริหารจัดการความยืดหยุ่นของระบบไฟฟ้า (Grid Flexibility) ไม่ใช่เพียงแค่สินทรัพย์เพื่อการเก็งกำไรในตลาดไฟฟ้า
– รูปแบบการจำกัดการใช้งานนี้จะส่งผลโดยตรงต่อการประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของโครงการ BESS ซึ่งนักลงทุนจะต้องพิจารณารายได้จากบริการเสริมความมั่นคงของระบบไฟฟ้า (Ancillary Services) และการทำ Arbitrage ในตลาดไฟฟ้าภายใต้ข้อจำกัดใหม่นี้ ซึ่งเป็นแนวโน้มที่น่าจะเกิดขึ้นในหลายประเทศที่กำลังเผชิญปัญหาลักษณะเดียวกัน
ที่มา: Balkan Green Energy News, 10 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 7 : อิตาลีทุ่มงบ 2.3 หมื่นล้านยูโร ผ่านมาตรการช่วยเหลือจากรัฐเพื่อส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน
รายละเอียด:
- คณะกรรมาธิการยุโรป (EC) ได้อนุมัติแผนช่วยเหลือจากรัฐบาลอิตาลีมูลค่า 2.3 หมื่นล้านยูโร เพื่อสนับสนุนการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนแห่งใหม่ ซึ่งครอบคลุมพลังงานลมบนบก พลังงานแสงอาทิตย์ พลังน้ำ และก๊าซจากสิ่งปฏิกูล
- โครงการนี้มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มกำลังการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนใหม่จำนวน 37.15 กิกะวัตต์ ซึ่งจะช่วยให้อิตาลีบรรลุเป้าหมายการใช้พลังงานหมุนเวียนในสัดส่วน 39.4% ของการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายภายในสิ้นทศวรรษนี้
- การให้ความช่วยเหลือจะอยู่ในรูปแบบของสัญญาผลต่างราคาแบบสองทาง (Two-way Contracts for Difference) เป็นระยะเวลา 20 ปี โดยจะจัดสรรผ่านกระบวนการประมูลแข่งขันสำหรับโครงการที่มีขนาดเกิน 1 เมกะวัตต์
ผลกระทบ:
– การอนุมัติแผนช่วยเหลือขนาดใหญ่นี้เป็นการยืนยันถึงความมุ่งมั่นของอิตาลีและสหภาพยุโรปในการเร่งการเปลี่ยนผ่านพลังงาน แม้ในสภาวะเศรษฐกิจที่มีความท้าทาย ซึ่งจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนและกระตุ้นการลงทุนในห่วงโซ่อุปทานพลังงานสะอาดทั่วทั้งภูมิภาค
– การใช้กลไก CfD แบบสองทางเป็นเครื่องมือสำคัญในการลดความเสี่ยงด้านราคาให้กับผู้พัฒนาโครงการ ในขณะเดียวกันก็ช่วยป้องกันไม่ให้ผู้ผลิตได้รับผลกำไรที่สูงเกินควรในช่วงที่ราคาไฟฟ้าในตลาดสูง ซึ่งเป็นรูปแบบที่ได้รับการยอมรับและน่าจะเป็นต้นแบบสำหรับนโยบายส่งเสริมพลังงานหมุนเวียนในประเทศอื่นๆ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมการลงทุนและการคุ้มครองผู้บริโภค
ที่มา: Power Technology, 9 มิถุนายน 2569
ข่าวที่น่าสนใจอื่นๆ
- โปแลนด์อนุมัติแผนพลังงานและสภาพภูมิอากาศแห่งชาติฉบับปรับปรุง โดยตั้งเป้าให้พลังงานหมุนเวียนมีสัดส่วนในการผลิตไฟฟ้าถึง 53.2% ภายในปี พ.ศ. 2573 และอาจสูงถึง 68.9% ภายในปี พ.ศ. 2583
- องค์การอนามัยโลก (WHO) ออกคำแนะนำใหม่สำหรับแผนปฏิบัติการด้านสุขภาพจากความร้อน (Heat-Health Action Plans) เพื่อให้รัฐบาลต่างๆ เตรียมรับมือกับคลื่นความร้อนรุนแรงที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากปรากฏการณ์เอลนีโญ
- คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ผลการศึกษาทางเทคนิคเกี่ยวกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (Indirect Emissions) สำหรับการบังคับใช้มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป (CBAM) ในระยะถัดไป
- ยอดการติดตั้งปั๊มความร้อน (Heat Pump) ในสหราชอาณาจักรช่วงไตรมาสแรกของปี พ.ศ. 2569 ลดลง 18% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า แม้จะมีโครงการเงินอุดหนุนจากรัฐบาลก็ตาม
- บริษัท Pylontech ผู้ผลิตแบตเตอรี่ชั้นนำ เปิดตัวระบบกักเก็บพลังงานรุ่นใหม่ PyOcean สำหรับตลาด Utility-scale ที่มีความจุสูงสุดถึง 8 เมกะวัตต์-ชั่วโมง และมีความหนาแน่นของพลังงานสูงถึง 426 วัตต์-ชั่วโมงต่อลิตร
