รายงานข่าวระบบไฟฟ้ากลุ่มประเทศ EU & UK (EU&UK Grid Weekly) ประจำสัปดาห์ 30-May-2026 ถึง 05-Jun-2026
ประเด็นข่าวที่ 1 : สหภาพยุโรปเปิดตัวแผนยุทธศาสตร์ด้านดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อปฏิวัติระบบพลังงาน
รายละเอียด:
- คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ได้เปิดตัวแผนยุทธศาสตร์ (Strategic Roadmap) สำหรับการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลและการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในภาคพลังงาน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชุดนโยบายด้านอธิปไตยทางเทคโนโลยี (European Technological Sovereignty Package)
- แผนดังกล่าวริเริ่มโครงการสำคัญสองโครงการ ได้แก่ โครงการ AI.grids ซึ่งเป็นการร่วมมือกับพันธมิตร 48 ราย รวมถึงผู้ประกอบการระบบโครงข่ายไฟฟ้า (Grid Operators) และสถาบันวิจัย เพื่อพัฒนาแบบจำลอง AI ที่เป็นของยุโรปเองสำหรับการบริหารจัดการและวางแผนระบบโครงข่ายไฟฟ้า และโครงการเพื่อการบูรณาการศูนย์ข้อมูล (Data Centers) เข้ากับระบบพลังงานอย่างยั่งยืน โดยมีสมาคมอุตสาหกรรม 14 แห่งร่วมลงนามในปฏิญญาแสดงเจตจำนง
- คณะกรรมาธิการยุโรป โดย Dan Jørgensen กรรมาธิการด้านพลังงานและที่อยู่อาศัย เน้นย้ำว่าแผนนี้จะช่วยเร่งการติดตั้งสมาร์ทมิเตอร์ (Smart Meters) สนับสนุนเทคโนโลยีที่เสริมสร้างความแข็งแกร่งของกริด และสร้างกรอบการแบ่งปันข้อมูลด้านพลังงานข้ามพรมแดนที่ปลอดภัย
- นอกจากนี้ แผนยุทธศาสตร์ยังระบุถึงความกังวลด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cybersecurity) โดยจะดำเนินการประเมินความเสี่ยงของโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลมทั่วยุโรป โดยเฉพาะความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับอินเวอร์เตอร์ (Inverters) จากซัพพลายเออร์ที่มีความเสี่ยงสูง
ผลกระทบ:
– การเคลื่อนไหวนี้เป็นการส่งสัญญาณเชิงนโยบายที่ชัดเจนว่า สหภาพยุโรปมองว่าเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI คือโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ซึ่งจะสร้างโอกาสทางธุรกิจมหาศาลให้กับบริษัทเทคโนโลยีและบริษัทที่ปรึกษาในภาคพลังงาน อย่างไรก็ตาม การเติบโตอย่างรวดเร็วของศูนย์ข้อมูลและ AI จะสร้างอุปสงค์ต่อไฟฟ้าจำนวนมหาศาล ซึ่งอาจเป็นความท้าทายต่อเสถียรภาพของระบบไฟฟ้าหากไม่มีการบริหารจัดการโหลด (Load Management) ที่มีประสิทธิภาพ
– ประเด็นด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์และการสร้าง “แบบจำลอง AI ที่เป็นอธิปไตยของยุโรป” สะท้อนถึงการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ด้านเทคโนโลยี โดยเฉพาะกับจีนและสหรัฐอเมริกา การกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยสำหรับอุปกรณ์สำคัญ เช่น อินเวอร์เตอร์ อาจกลายเป็นเครื่องมือทางการค้าและกีดกันผลิตภัณฑ์จากบางประเทศ ซึ่งจะเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับประเทศอื่นๆ ในการพิจารณานโยบายด้านซัพพลายเชนของอุปกรณ์ในระบบไฟฟ้า
ที่มา:
European Commission, pv magazine Global, 4 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 2 : สหราชอาณาจักรกลายเป็น ‘แหล่งรองรับพลังงานแสงอาทิตย์ส่วนเกิน’ ของยุโรป สะท้อนพลวัตใหม่ของระบบเชื่อมโยงไฟฟ้า
รายละเอียด:
- รายงานการวิเคราะห์โดย Ricardo PLC ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในตลาดไฟฟ้าของสหราชอาณาจักร (Great Britain) นับตั้งแต่ปี 2562 โดยการผลิตไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติในช่วงกลางวันลดลงอย่างมาก
- ระบบสายส่งเชื่อมโยงไฟฟ้า (Interconnectors) กับกลุ่มประเทศยุโรปตะวันตกเฉียงเหนือ ได้เปลี่ยนรูปแบบการทำงาน โดยจะนำเข้าไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ราคาถูกจากภาคพื้นทวีปในช่วงกลางวัน และส่งออกไฟฟ้าจากพลังงานลมส่วนเกินของสหราชอาณาจักรกลับไปในช่วงกลางคืน
- พฤติกรรมดังกล่าวส่งผลให้เกิดส่วนต่างของราคาไฟฟ้า (Price Spread) ที่ต่อเนื่องระหว่างช่วงกลางวันและช่วงค่ำ ซึ่งอยู่ที่ประมาณ 22 ปอนด์ต่อเมกะวัตต์-ชั่วโมง (MWh) โดยราคาช่วงกลางวันมีแนวโน้มลดต่ำลงและเกิดราคาติดลบบ่อยครั้งขึ้น
ผลกระทบ:
– ปรากฏการณ์นี้สะท้อนภาพ Duck Curve ในระดับมหภาคและระหว่างประเทศอย่างชัดเจน โดยระบบโครงข่ายไฟฟ้าของสหราชอาณาจักรทำหน้าที่เสมือน ‘แบตเตอรี่’ ขนาดใหญ่ให้กับยุโรป ซึ่งดูดซับพลังงานส่วนเกินในช่วงที่มีการผลิตสูงและคายประจุในช่วงที่ต้องการ การเปลี่ยนแปลงนี้สร้างแรงจูงใจทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาลสำหรับการลงทุนในระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) ภายในสหราชอาณาจักร เพื่อทำกำไรจากส่วนต่างราคา (Arbitrage) และช่วยรักษาเสถียรภาพของระบบ
– รูปแบบการไหลของไฟฟ้าข้ามพรมแดนที่เปลี่ยนแปลงไปนี้ จะเป็นแรงกดดันให้หน่วยงานกำกับดูแลของสหราชอาณาจักร (Ofgem) และผู้ดำเนินการระบบโครงข่ายไฟฟ้า (National Grid) ต้องทบทวนกฎตลาดและการดำเนินงานของระบบสายส่งเชื่อมโยงใหม่ เพื่อให้สอดคล้องกับความเป็นจริงของระบบไฟฟ้าที่มีพลังงานหมุนเวียนเป็นแหล่งผลิตหลัก ซึ่งเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับทุกประเทศที่กำลังเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนและมีการเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้าน
ที่มา:
pv magazine Global, 3 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 3 : Fidra Energy เข้าซื้อโครงการแบตเตอรี่ขนาดใหญ่กว่า 1 กิกะวัตต์ ตอกย้ำการเติบโตของระบบกักเก็บพลังงานในสหราชอาณาจักร
รายละเอียด:
- บริษัท Fidra Energy ผู้พัฒนาระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) ได้เข้าซื้อโครงการ Enderby ซึ่งเป็นโครงการ BESS ขนาดใหญ่ถึง 1.025 กิกะวัตต์ (GW) ในมณฑลเลสเตอร์เชียร์ สหราชอาณาจักร จากบริษัท Innova
- โครงการดังกล่าวได้รับใบอนุญาตด้านผังเมืองแล้วตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2568 และมีสิทธิ์เข้าร่วมโครงการสนับสนุนระบบกักเก็บพลังงานระยะยาว (Long-duration energy storage cap and floor scheme) ของรัฐบาล โดยคาดว่าจะมีการตัดสินใจลงทุนขั้นสุดท้าย (FID) ในปี 2570 และเริ่มดำเนินการได้ในปี 2572
- การเข้าซื้อกิจการครั้งนี้ทำให้พอร์ตโฟลิโอโครงการ BESS ของ Fidra Energy ในสหราชอาณาจักรมีขนาดรวมกว่า 4 GW ซึ่งรวมถึงโครงการขนาดใหญ่อื่นๆ เช่น Thorpe Marsh (1.4 GW) และ West Burton (500 MW)
ผลกระทบ:
– การลงทุนในโครงการ BESS ขนาดใหญ่ระดับกิกะวัตต์นี้ สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อมั่นของนักลงทุนและความจำเป็นเร่งด่วนของระบบกักเก็บพลังงานในตลาดไฟฟ้าของสหราชอาณาจักร ซึ่งมีสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนโดยเฉพาะพลังงานลมนอกชายฝั่งที่สูงมาก ระบบ BESS ขนาดใหญ่นี้จะทำหน้าที่สำคัญในการสร้างเสถียรภาพให้แก่ระบบไฟฟ้า ลดความผันผวน และลดปัญหาความแออัดของสายส่ง (Grid Congestion)
– การพัฒนาโครงการขนาดใหญ่นี้ยังเป็นการสร้างสินทรัพย์ประเภทใหม่ในอุตสาหกรรมพลังงาน ซึ่งเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจของ Utility จากเดิมที่เน้นการผลิตไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว ไปสู่การให้บริการเสริมความมั่นคงของระบบ (Ancillary Services) และการบริหารจัดการความยืดหยุ่น (Flexibility) ซึ่งเป็นทิศทางสำคัญของกิจการไฟฟ้าทั่วโลกที่ต้องปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านพลังงาน
ที่มา:
Power Technology, 4 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 4 : ราคาไฟฟ้า Spot ในฝรั่งเศสติดลบทำสถิติใหม่ที่ -498 ยูโรต่อเมกะวัตต์-ชั่วโมง ชี้วัดความจำเป็นของระบบกักเก็บพลังงาน
รายละเอียด:
- ตลาดไฟฟ้า Spot ของฝรั่งเศสสร้างสถิติราคาติดลบต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ที่ -498 ยูโรต่อเมกะวัตต์-ชั่วโมง (EUR/MWh) เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 ตามการวิเคราะห์ของบริษัท Storio Energy
- ปรากฏการณ์นี้เกิดจากปัจจัยซ้อนทับกันระหว่างความต้องการใช้ไฟฟ้าที่ต่ำในช่วงวันหยุด ประกอบกับปริมาณการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนและนิวเคลียร์ที่สูง แต่ขาดความยืดหยุ่นในการปรับลดการผลิตของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์
- จำนวนชั่วโมงที่ราคาไฟฟ้าเป็นศูนย์หรือติดลบในตลาดฝรั่งเศสเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในปี 2569 โดยมีจำนวนเกือบ 450 ชั่วโมงแล้วเทียบกับประมาณ 320 ชั่วโมงในช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อนหน้า
ผลกระทบ:
– การเกิดราคาติดลบอย่างรุนแรงเป็นสัญญาณที่ชัดเจนของความล้มเหลวของตลาดในการส่งสัญญาณราคาที่ถูกต้อง และภาวะอุปทานล้นเกินจากแหล่งผลิตไฟฟ้าที่ขาดความยืดหยุ่น (Inflexible Generation) ซึ่งท้าทายรูปแบบการดำเนินงานของตลาดไฟฟ้าแบบดั้งเดิมอย่างยิ่ง
– สถานการณ์นี้สร้างแรงจูงใจทางธุรกิจที่แข็งแกร่งอย่างยิ่งยวดให้กับผู้ลงทุนในระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) และระบบที่มีความยืดหยุ่น เช่น การตอบสนองด้านโหลด (Demand Response) เพื่อทำกำไรจากส่วนต่างราคา (Arbitrage) รายงานระบุว่ารายได้ของระบบแบตเตอรี่ขนาด 1 MW/2 MWh จากการทำ Arbitrage ในตลาด Spot เพิ่มขึ้นถึง 34% ในปี 2569 ซึ่งจะช่วยเร่งให้เกิดการลงทุนในสินทรัพย์ประเภทนี้ทั่วยุโรป
ที่มา:
pv magazine Global, 3 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 5 : คณะกรรมาธิการยุโรปดำเนินการทางกฎหมายกับ 5 ประเทศสมาชิกเหตุล่าช้าในการบังคับใช้กฎหมายพลังงาน
รายละเอียด:
- คณะกรรมาธิการยุโรปได้ส่งหนังสือแสดงเหตุผล (Reasoned Opinions) ไปยังฮังการีและโรมาเนีย เนื่องจากไม่สามารถถ่ายทอดข้อกำหนดในกฎหมาย Energy Efficiency Directive ฉบับปรับปรุงใหม่สู่กฎหมายระดับชาติได้ครบถ้วน
- ไซปรัสได้รับหนังสือแสดงเหตุผลเพิ่มเติม สำหรับความล่าช้าในการนำข้อกำหนดของ Renewable Energy Directive ที่เกี่ยวกับการเร่งรัดกระบวนการออกใบอนุญาตสำหรับโครงการพลังงานหมุนเวียนมาบังคับใช้
- สเปนและโปแลนด์ถูกยื่นฟ้องต่อศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรป (Court of Justice of the European Union) เนื่องจากไม่สามารถนำกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูประบบการซื้อขายสิทธิ์ในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (EU ETS) มาปรับใช้ได้ตามกำหนด
ผลกระทบ:
– การดำเนินการทางกฎหมายอย่างจริงจังนี้สะท้อนให้เห็นว่า การกำหนดเป้าหมายด้านพลังงานและสภาพภูมิอากาศในระดับสหภาพยุโรปเป็นเพียงจุดเริ่มต้น แต่ความท้าทายที่แท้จริงคือการนำไปปฏิบัติในระดับประเทศสมาชิก ซึ่งมักเผชิญกับอุปสรรคทางการเมืองและข้อจำกัดด้านการบริหารจัดการ
– ความล่าช้าของประเทศสมาชิกเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อภาพรวมการบรรลุเป้าหมายของ European Green Deal และสร้างความไม่เท่าเทียมในการแข่งขันภายในตลาดร่วม การใช้มาตรการทางกฎหมายขั้นสูงสุด เช่น การยื่นฟ้องต่อศาลและการเรียกค่าปรับทางการเงิน แสดงให้เห็นว่าคณะกรรมาธิการฯ กำลังเพิ่มแรงกดดันเพื่อให้แน่ใจว่าทุกประเทศสมาชิกต้องปฏิบัติตามพันธกรณีร่วมกันอย่างเคร่งครัด
ที่มา:
European Commission, 4 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 6 : Prysmian Group ติดตั้งสายส่งไฟฟ้า HVDC โครงการลมนอกชายฝั่ง Sofia ขนาด 1.4 กิกะวัตต์ในสหราชอาณาจักรสำเร็จ
รายละเอียด:
- Prysmian Group บริษัทผู้ผลิตสายเคเบิลชั้นนำของอิตาลี ได้เสร็จสิ้นการติดตั้งระบบสายส่งไฟฟ้าแรงสูงกระแสตรง (HVDC) สำหรับโครงการฟาร์มกังหันลมนอกชายฝั่ง Sofia ของบริษัท RWE ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ Dogger Bank ในทะเลเหนือ
- โครงการนี้มีขนาดกำลังการผลิต 1.4 กิกะวัตต์ (GW) โดย Prysmian ได้วางสายส่งไฟฟ้าทั้งบนบกและในทะเลเป็นระยะทางรวมกว่า 450 กิโลเมตร เพื่อเชื่อมต่อสถานีแปลงไฟฟ้า (Converter Station) นอกชายฝั่งเข้ากับสถานีแปลงไฟฟ้าบนบกที่ Teesside
- โครงการ Sofia ประกอบด้วยกังหันลม 100 ต้น คาดว่าจะสามารถผลิตไฟฟ้าเพียงพอต่อความต้องการของ 1.2 ล้านครัวเรือนในสหราชอาณาจักร
ผลกระทบ:
– ความสำเร็จในการติดตั้งโครงสร้างพื้นฐานสายส่งที่ซับซ้อนนี้ เป็นองค์ประกอบที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาโครงการพลังงานลมนอกชายฝั่งขนาดใหญ่ การลงทุนมหาศาลในระบบสายส่ง HVDC สะท้อนให้เห็นว่าการเปลี่ยนผ่านพลังงานไม่ได้มีเพียงแค่การสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน แต่ยังรวมถึงการพัฒนาระบบโครงข่ายไฟฟ้าเพื่อรองรับการส่งไฟฟ้าจากแหล่งผลิตที่อยู่ห่างไกลเข้ามายังศูนย์กลางความต้องการใช้ไฟฟ้า
– การดำเนินโครงการลักษณะนี้เป็นการสร้างความแข็งแกร่งให้กับห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมลมนอกชายฝั่งในยุโรป และเป็นบทเรียนที่สำคัญสำหรับประเทศอื่นๆ ที่กำลังพิจารณาการพัฒนาพลังงานลมนอกชายฝั่งขนาดใหญ่ ว่าต้องมีการวางแผนการลงทุนในระบบสายส่งควบคู่กันไปอย่างเป็นระบบ เพื่อให้โครงการสามารถจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ที่มา:
Power Technology, 4 มิถุนายน 2569
ประเด็นข่าวที่ 7 : เซอร์เบียเปิดรับข้อเสนอจากบริษัทสหรัฐฯ สำหรับโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ Đerdap 3
รายละเอียด:
- รัฐบาลเซอร์เบีย โดยกระทรวงเหมืองแร่และพลังงาน ได้ออกประกาศเชิญชวนให้บริษัทจากสหรัฐอเมริกาแสดงความสนใจเข้าร่วมในโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ (Pumped Storage Hydropower) Đerdap 3
- โครงการนี้ถูกกำหนดให้เป็นโครงการที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ต่อความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ โดยตั้งอยู่บริเวณต้นน้ำของโรงไฟฟ้าพลังน้ำ Đerdap 1 บนแม่น้ำดานูบ และคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในปี 2579
- การประกาศเชิญชวนนี้เป็นไปตามข้อตกลงความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ด้านพลังงานระหว่างรัฐบาลเซอร์เบียและรัฐบาลสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อเดือนมีนาคม 2568
ผลกระทบ:
– การพัฒนาโครงการกักเก็บพลังงานขนาดใหญ่เช่นนี้ สะท้อนให้เห็นว่าโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับยังคงเป็นทางเลือกที่สำคัญสำหรับการกักเก็บพลังงานระยะยาว (Long-duration Storage) โดยเฉพาะในภูมิภาคที่มีศักยภาพทางภูมิศาสตร์ ซึ่งแตกต่างจากแนวโน้มในยุโรปตะวันตกที่มุ่งเน้นไปที่ระบบ BESS สำหรับการตอบสนองระยะสั้นถึงปานกลาง
– การระบุเชิญชวนบริษัทจากสหรัฐฯ โดยเฉพาะ สะท้อนถึงมิติทางภูมิรัฐศาสตร์ในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในภูมิภาคบอลข่าน ซึ่งเป็นการสร้างสมดุลทางอิทธิพลระหว่างมหาอำนาจต่างๆ เช่น สหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป จีน และรัสเซีย ในโครงการที่มีความสำคัญต่อความมั่นคงของชาติ
ที่มา:
Balkan Green Energy News, 4 มิถุนายน 2569
ข่าวที่น่าสนใจอื่นๆ
- สหราชอาณาจักรมีกำลังการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ติดตั้งสะสมทะลุ 22.3 กิกะวัตต์ โดยมีการเติบโตถึง 11.2% ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา และต้นทุนการติดตั้งสำหรับภาคที่อยู่อาศัยลดลงอย่างต่อเนื่อง
- การประชุม Athens Electricity Forum เน้นย้ำถึงความจำเป็นในการบูรณาการตลาดไฟฟ้าของกลุ่มประเทศ Energy Community เข้ากับตลาดของสหภาพยุโรป แต่ยังเผชิญกับความท้าทายจากมาตรการ CBAM ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการส่งออกไฟฟ้าพลังงานสะอาด
- โครเอเชีย โดยผู้ดำเนินการตลาดพลังงาน (HROTE) และธนาคารเพื่อการบูรณะและพัฒนายุโรป (EBRD) ร่วมมือกันพัฒนารูปแบบแรงจูงใจสำหรับการบูรณาการระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) เข้ากับระบบไฟฟ้าของประเทศ
- ประเทศจีนเผชิญปัญหาการสูญเสียพลังงานไฟฟ้าที่ผลิตได้จากลมและแสงอาทิตย์จำนวนมาก เนื่องจากการบริหารจัดการระบบโครงข่ายที่ขาดความยืดหยุ่นและให้ความสำคัญกับโรงไฟฟ้าถ่านหินตามสัญญาซื้อขายระยะยาว
- ฝรั่งเศสมีกำลังการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ติดตั้งสะสมถึง 33 กิกะวัตต์ ณ สิ้นไตรมาสแรกของปี 2569 โดยการใช้พลังงานไฟฟ้าที่ผลิตเอง (Self-consumption) มีแนวโน้มเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง
