Weekly Analysis

รายงานวิเคราะห์ข่าวพลังงานรายสัปดาห์ (Weekly Digest) ประจำวันที่ 31 สิงหาคม 2569 – 6 กันยายน 2569

By KYP-Editorial

September 6, 2026 2 Min Read

บทสรุปผู้บริหาร

สรุปสถานการณ์และข่าวสารสำคัญด้านพลังงานและระบบไฟฟ้าในรอบสัปดาห์ มีประเด็นหลักที่สำคัญดังนี้

1. การจัดทำร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2569-2593 (PDP 2026)

สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) เตรียมเปิดรับฟังความคิดเห็นร่างแผน PDP 2026 โดยมี 4 ทางเลือกมุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero ภายในปี 2593 ตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดเป็น 49-65%
มีการปรับเปลี่ยนเกณฑ์วัดความมั่นคงระบบไฟฟ้าจาก Reserve Margin สู่เกณฑ์ LOLE ไม่เกิน 1 วันต่อปี พร้อมบรรจุโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) กำลังผลิต 9,000 เมกะวัตต์ โรงไฟฟ้าเสมือน (VPP) 14,000 เมกะวัตต์ และระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS)

2. นโยบายจัดระเบียบการใช้ไฟฟ้าของศูนย์ข้อมูล (Data Center)

คณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์แห่งชาติ มีคำสั่งระงับโครงการ Data Center ที่อยู่ระหว่างก่อสร้างและรอพิจารณาชั่วคราว 166 แห่ง เพื่อสกัดกั้นการเก็งกำไรใบอนุญาตและคำขอใช้ไฟฟ้าที่พุ่งสูงเกือบ 20,000 เมกะวัตต์
กรุงเทพมหานครและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเตรียมปรับปรุงกฎหมายผังเมืองและการควบคุมอาคาร โดยกำหนดให้โครงการ Data Center ต้องจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) และใช้พลังงานสะอาดตามเกณฑ์ Green Data Center

3. ความเคลื่อนไหวเชิงนโยบายด้านค่าไฟฟ้าและพลังงานหมุนเวียน

กระทรวงพลังงานเตรียมขยายโควตารับซื้อไฟฟ้าโซลาร์ภาคประชาชนเป็น 500 เมกะวัตต์ ผ่านระบบ One-Stop Service พร้อมทบทวนสูตรราคารับซื้อไฟฟ้าสะอาดให้สะท้อนต้นทุนเทคโนโลยีจริง
กระทรวงการคลังปรับลดกรอบเงินอุดหนุนโครงการโซลาร์เซลล์ครัวเรือนภายใต้ พ.ร.ก. เงินกู้ เพื่อให้สอดรับกับความคุ้มค่าและลดความเสี่ยงทางการคลัง ท่ามกลางข้อเสนอให้เร่งเปิดเสรีสายส่ง (Grid TPA) และลดการพึ่งพาก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) นำเข้า

4. การยกระดับโครงสร้างพื้นฐานและการบำรุงรักษาระบบส่งไฟฟ้า

กระทรวงพลังงานติดตามการติดตั้งระบบ STATCOM ที่สถานีไฟฟ้าแรงสูงคลองแงะ จ.สงขลา เพื่อเสริมเสถียรภาพระบบไฟฟ้าภาคใต้และรองรับโครงข่ายไฟฟ้าอาเซียน (ASEAN Power Grid)
การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) ดำเนินงานบำรุงรักษาระบบจำหน่ายและเดินหน้าเปลี่ยนระบบสายไฟฟ้าอากาศเป็นสายไฟฟ้าใต้ดินในหลายพื้นที่สำคัญของกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

การวิเคราะห์แนวโน้มและผลกระทบ

การวิเคราะห์แนวโน้มและผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ต่อระบบไฟฟ้า เศรษฐศาสตร์พลังงาน และเศรษฐกิจสีเขียว มีรายละเอียดดังนี้

1. ผลกระทบต่อต้นทุนและแนวโน้มราคาค่าไฟฟ้า

• การเปลี่ยนผ่านพลังงานตามร่างแผน PDP 2026 ประเมินค่าไฟฟ้าขายปลีกเฉลี่ยตลอดแผนที่ 3.82-3.89 บาทต่อหน่วย แต่มีความเสี่ยงที่อัตราค่าไฟฟ้าปลายแผนจะปรับตัวสูงขึ้นถึง 4.11-4.58 บาทต่อหน่วย จากต้นทุนการปรับปรุงระบบโครงข่ายไฟฟ้า (RE Integration Cost) และระบบกักเก็บพลังงานที่มีมูลค่าสูงถึงเกือบ 7 แสนล้านบาท รวมถึงต้นทุนเทคโนโลยี CCS

• การทบทวนสูตรราคารับซื้อไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนของ สนพ. ให้สะท้อนต้นทุนอุปกรณ์จริงที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง จะช่วยป้องกันภาวะการอุดหนุนเกินจริง (Over-subsidization) ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการควบคุมต้นทุนค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft) ไม่ให้เป็นภาระแก่ผู้บริโภคในระยะยาว

2. เสถียรภาพและความมั่นคงของระบบไฟฟ้ากำลัง

• การเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนที่ผันผวนสูง (VRE) เข้าสู่ระบบอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์ Duck Curve รุนแรงขึ้น ทำให้ระบบไฟฟ้าจำเป็นต้องพึ่งพาระบบ BESS, Demand Response และ Smart Grid เพื่อรักษาเสถียรภาพแรงดันไฟฟ้า

• การสกัดกั้นคำขอใช้ไฟฟ้าเกินจริงของ Data Center ปริมาณ 20,000 เมกะวัตต์ ช่วยลดความเสี่ยงจากการพยากรณ์ความต้องการใช้ไฟฟ้า (Load Forecast) ที่คลาดเคลื่อน ซึ่งอาจนำไปสู่การลงทุนสร้างโรงไฟฟ้าสำรองเกินความจำเป็นและเกิดภาระต้นทุนค่าความพร้อมจ่าย (Availability Payment) ตกแก่ประชาชน

3. มิติด้านเศรษฐศาสตร์พลังงานและวินัยการเงินการคลัง

• ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ส่งผลให้ราคาพลังงานนำเข้าผันผวน กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเผชิญภาระหนี้สินจากการชดเชยราคาดีเซลและเบนซิน ซึ่งเป็นแรงกดดันต่ออัตราเงินเฟ้อและต้นทุนโลจิสติกส์ของประเทศ

• การใช้เงินกู้เพื่ออุดหนุนการเปลี่ยนผ่านพลังงานจำเป็นต้องมุ่งเน้นการปฏิรูปเชิงโครงสร้าง เช่น การเปิดใช้โครงข่ายไฟฟ้าแก่บุคคลที่สาม (TPA) และการส่งเสริมสัญญาซื้อขายไฟฟ้าโดยตรง (Direct PPA) เพื่อลดภาระการนำเข้าเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างยั่งยืน โดยไม่สร้างภาระหนี้สาธารณะเกินความจำเป็น

ความเคลื่อนไหวของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

ความเคลื่อนไหวและบทบาทของหน่วยงานและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียสำคัญในรอบสัปดาห์ มีดังนี้

1. หน่วยงานภาครัฐและผู้กำกับดูแลนโยบาย

คณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์แห่งชาติ โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ออกคำสั่งระงับและจัดระเบียบโครงการ Data Center 166 แห่ง พร้อมกำหนดเงื่อนไขการใช้พลังงานสะอาด
สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) เร่งขับเคลื่อนร่างแผน PDP 2026 ทบทวนต้นทุนรับซื้อไฟฟ้าสะอาด และผลักดันโครงข่าย Smart Grid
กรุงเทพมหานคร เสนอปรับปรุงกฎหมายควบคุมอาคารและผังเมืองเพื่อกำหนดให้โครงการ Data Center ต้องจัดทำ EIA ป้องกันผลกระทบต่อชุมชน
สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ (สบน.) และคณะกรรมการกลั่นกรองเงินกู้ ทบทวนกรอบวงเงินกู้เปลี่ยนผ่านพลังงานสำหรับโซลาร์เซลล์ครัวเรือน
คณะกรรมการกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) ปรับขึ้นราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศเพื่อรักษาสภาพคล่องจากผลกระทบราคาน้ำมันโลก

2. หน่วยงานรัฐวิสาหกิจด้านพลังงาน

การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ศึกษาความเป็นไปได้ของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) และพัฒนาสถานีไฟฟ้าแรงสูงเพื่อรองรับการเชื่อมโยงระบบส่งระดับภูมิภาค
การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) ตรวจสอบความถูกต้องของโหลดไฟฟ้า Data Center และดำเนินงานยกระดับสายส่งสู่ระบบสายใต้ดิน

3. ภาคเอกชนและกลุ่มทุนพลังงาน

บริษัท กัลฟ์ เอ็นเนอร์จี ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด (มหาชน), บริษัท บี.กริม เพาเวอร์ จำกัด (มหาชน), บริษัท กันกุลเอ็นจิเนียริ่ง จำกัด (มหาชน) และบริษัท ไทย โซล่าร์ เอ็นเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) เร่งขยายพอร์ตพลังงานหมุนเวียน โครงการ Solar BESS และเตรียมความพร้อมสำหรับกลไก Direct PPA
บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ชูบทบาทโรงแยกก๊าซธรรมชาติขนอมในการรักษาความมั่นคงทางพลังงานและเป็นเชื้อเพลิงเปลี่ยนผ่านในพื้นที่ภาคใต้
ภาคเอกชนงานระบบวิศวกรรม เรียกร้องให้รัฐบาลกำหนดสัดส่วนการใช้วัตถุดิบและแรงงานในประเทศ (Local Content) ไม่น้อยกว่า 50% ในการก่อสร้าง Data Center

4. ภาคประชาสังคมและฝ่ายนิติบัญญัติ

สภาผู้บริโภค นำโดย น.ส.รสนา โตสิตระกูล และ ผศ.ประสาท มีแต้ม ร่วมกับนักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ เรียกร้องให้ทบทวนการกู้เงินเปลี่ยนผ่านพลังงาน เสนอให้เร่งแก้ไขสัญญาซื้อขายไฟฟ้าเพื่อลดภาระค่าความพร้อมจ่าย และเสนอควบรวมองค์กรกำกับดูแลพลังงาน
คณะกรรมาธิการการเงิน การคลังฯ สภาผู้แทนราษฎร เสนอแนวทางปฏิรูปโครงสร้างพลังงานและผลักดันให้ กฟผ. มีสัดส่วนกำลังผลิตไฟฟ้าไม่ต่ำกว่า 50%

ประเด็นที่ต้องติดตามต่อ

ประเด็นสำคัญที่ภาคประชาสังคมและประชาชนทั่วไปควรติดตามอย่างใกล้ชิดในระยะต่อไป ได้แก่

1. การมีส่วนร่วมในเวทีรับฟังความคิดเห็นร่างแผน PDP 2026

ติดตามการเปิดประชาพิจารณ์ร่างแผน PDP 2026 ในวันที่ 8 กันยายน 2569 โดยควรพิจารณารายละเอียดของแต่ละทางเลือกสู่เป้าหมาย Net Zero ผลกระทบต่ออัตราค่าไฟฟ้าฐานในอนาคต และความคุ้มค่าของการบรรจุโรงไฟฟ้า SMR และเทคโนโลยี CCS

2. กฎเกณฑ์และมาตรฐานการกำกับดูแล Data Center

ติดตามความคืบหน้าการร่างกฎหมายและมาตรฐาน Green Data Center หลังครบกำหนดเวลาการระงับโครงการ 1 เดือน โดยเฉพาะข้อกำหนดเรื่องสัดส่วนการใช้พลังงานสะอาด และมาตรการป้องกันไม่ให้ต้นทุนการขยายสายส่งถูกผลักมาเป็นภาระค่าไฟฟ้าของภาคประชาชน

3. ความชัดเจนของนโยบายส่งเสริมโซลาร์ภาคประชาชน

ติดตามความคืบหน้าของมาตรการขยายโควตารับซื้อไฟฟ้าเป็น 500 เมกะวัตต์ การเปิดใช้ระบบ One-Stop Service สำหรับการขออนุญาต และเงื่อนไขการอุดหนุนค่าติดตั้งโซลาร์เซลล์ครัวเรือนของภาครัฐ เพื่อให้เกิดการเข้าถึงพลังงานสะอาดอย่างเป็นธรรมและคุ้มค่า

4. ความคืบหน้าการเปิดเสรีระบบโครงข่ายไฟฟ้า (Third Party Access: TPA)

ติดตามการประกาศโครงสร้างอัตราค่าบริการสายส่ง (Wheeling Charge) และหลักเกณฑ์การซื้อขายไฟฟ้าสีเขียวโดยตรง (Direct PPA) ซึ่งจะมีผลต่อการปรับตัวของตลาดพลังงานและการกระจายบทบาทของผู้บริโภคสู่การเป็นผู้ผลิต (Prosumer)

Tags: