รายงานข่าวระบบไฟฟ้ากลุ่มประเทศ EU & UK (EU&UK Grid Weekly) ประจำสัปดาห์ 18-Jul-2026 ถึง 24-Jul-2026
ประเด็นข่าวที่ 1 : เยอรมนีเปิดประมูลตลาดเสริมความมั่นคงระบบไฟฟ้า (Capacity Auction) ครั้งแรกขนาด 4.5 GW ท่ามกลางเสียงวิจารณ์ด้านการเอื้อประโยชน์ให้โรงไฟฟ้าก๊าซ
รายละเอียด:
- หน่วยงานกำกับดูแลโครงข่ายไฟฟ้าของเยอรมนี (Bundesnetzagentur) ได้เปิดการประมูลตลาดเสริมความมั่นคงของระบบไฟฟ้า (Capacity Auction) ครั้งแรก ภายใต้กฎหมาย Electricity Supply Security and Capacity Act (StromVKG) โดยมีเป้าหมายเพื่อจัดหาโรงไฟฟ้าที่สามารถสั่งจ่ายไฟฟ้าได้ต่อเนื่อง (Dispatchable Generation) และระบบกักเก็บพลังงานระยะยาว (Long-duration Energy Storage) ขนาดรวม 4.5 GW
- ข้อกำหนดสำหรับระบบกักเก็บพลังงานแบบแบตเตอรี่ (BESS) มีความเข้มงวดสูง โดยกำหนดให้ต้องสามารถจ่ายไฟฟ้าต่อเนื่องได้อย่างน้อย 10 ชั่วโมง และมีค่าประสิทธิภาพไปกลับ (Round-trip efficiency) ไม่ต่ำกว่า 92% ซึ่งอาจเป็นอุปสรรคต่อเทคโนโลยีแบตเตอรี่บางชนิด เช่น Flow Batteries
- เกิดเสียงวิจารณ์ในกลุ่มอุตสาหกรรมกักเก็บพลังงานว่าเงื่อนไขการประมูลมีลักษณะเอื้อประโยชน์ให้แก่โรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติแบบ Combined-cycle (CCGT) มากกว่า เนื่องจากข้อกำหนดด้านความพร้อมจ่าย (Availability) ของ BESS ตั้งไว้ที่ 100% ในขณะที่ CCGT กำหนดไว้เพียง 85% และค่าตัวคูณลดทอนกำลังการผลิต (Reduction Factor) สำหรับ BESS ระยะเวลา 20 ชั่วโมง ยังมีค่าเท่ากับโรงไฟฟ้าก๊าซ
ผลกระทบ:
– การออกแบบกลไกตลาดเสริมความมั่นคงของระบบไฟฟ้าของเยอรมนีสะท้อนถึงความท้าทายเชิงนโยบายที่สำคัญในการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ซึ่งคือการสร้างสมดุลระหว่างการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล (ก๊าซธรรมชาติ) เพื่อความมั่นคงในระยะสั้น กับการส่งเสริมเทคโนโลยีสะอาดอย่าง BESS เพื่อความยั่งยืนในระยะยาว
– เงื่อนไขที่เข้มงวดและอาจไม่เป็นธรรมต่อ BESS อาจชะลอการลงทุนและนวัตกรรมในเทคโนโลยีกักเก็บพลังงานระยะยาวในเยอรมนี ซึ่งเป็นตลาดพลังงานที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป และอาจกลายเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับประเทศอื่นๆ ที่กำลังพิจารณาใช้กลไกตลาดประเภทนี้ในการบริหารจัดการความมั่นคงของระบบไฟฟ้าที่พึ่งพาพลังงานหมุนเวียนในสัดส่วนสูง
ที่มา: pv magazine Global, 21 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 2 : สัญญาซื้อขายไฟฟ้าแบบผสมผสาน (Hybrid PPA) ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นในยุโรป แม้ราคาสูงกว่า PPA พลังงานแสงอาทิตย์ทั่วไปถึง 24%
รายละเอียด:
- รายงานดัชนีราคา PPA ในยุโรปไตรมาสที่ 2 ปี 2569 โดย LevelTen Energy ชี้ให้เห็นถึงแนวโน้มที่ชัดเจนว่านักพัฒนาโครงการพลังงานหมุนเวียนกำลังผนวกรวมระบบกักเก็บพลังงานแบตเตอรี่ (BESS) เข้ากับโครงการพลังงานแสงอาทิตย์มากขึ้น เพื่อรับมือกับความผันผวนของราคาและปัญหาราคาไฟฟ้าติดลบ (Negative Prices) ที่เกิดขึ้นบ่อยครั้ง
- สัญญาซื้อขายไฟฟ้า (PPA) จากโครงการแบบผสมผสาน (Hybrid) ระหว่างโซลาร์และแบตเตอรี่ มีราคาสูงกว่า PPA จากโครงการโซลาร์แบบเดี่ยวๆ (Solar-only) ถึง 24% แต่ยังคงต่ำกว่า PPA จากพลังงานลม 15% โดยสเปนและเยอรมนีเป็นตลาดผู้นำในการทำสัญญา Hybrid PPA ซึ่งในเยอรมนี การผนวกแบตเตอรี่สามารถเพิ่มมูลค่ารายรับของโครงการ (Captured Value) ได้ถึง 80%
ผลกระทบ:
– แนวโน้มนี้บ่งชี้ถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของรูปแบบธุรกิจพลังงานสะอาด จากเดิมที่มุ่งเน้นการผลิตไฟฟ้าด้วยต้นทุนต่อหน่วยที่ต่ำที่สุด (LCOE) ไปสู่การสร้างมูลค่าสูงสุดจากการจ่ายไฟฟ้าได้ตามความต้องการของตลาด (Value Stacking) และบริหารจัดการความเสี่ยงจากความผันผวนของราคา
– Hybrid PPA กำลังจะกลายเป็นมาตรฐานใหม่สำหรับโครงการพลังงานหมุนเวียนขนาดใหญ่ในยุโรป เนื่องจากช่วยลดความเสี่ยงจากปรากฏการณ์ราคาไฟฟ้าตกต่ำในช่วงที่มีการผลิตสูง (Price Cannibalization) และเพิ่มความน่าลงทุน (Bankability) ของโครงการ ซึ่งเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับตลาดเกิดใหม่ที่พลังงานหมุนเวียนมีสัดส่วนสูงขึ้น ว่า BESS ไม่ใช่แค่ส่วนเสริม แต่เป็นองค์ประกอบสำคัญเพื่อความอยู่รอดทางธุรกิจ
ที่มา: pv magazine Global, 23 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 3 : สกอตแลนด์เดินหน้าโครงการสายส่งไฟฟ้าใต้ทะเล HVDC เพื่อเชื่อมโยงพลังงานหมุนเวียนจากตอนเหนือของประเทศ
รายละเอียด:
- บริษัท SSEN Transmission ได้เริ่มดำเนินงานขุดเจาะอุโมงค์ใต้ทะเลด้วยเทคโนโลยี Horizontal Directional Drilling (HDD) บริเวณ Rattray Head ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการสายส่งไฟฟ้ากระแสตรงแรงดันสูง (HVDC) ใต้ทะเล Spittal to Peterhead ขนาด 2 GW
- โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนการลงทุนปรับปรุงโครงข่ายไฟฟ้ามูลค่ากว่า 2.2 หมื่นล้านปอนด์ของ SSEN มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อส่งต่อไฟฟ้าที่ผลิตจากแหล่งพลังงานหมุนเวียนขนาดใหญ่ โดยเฉพาะฟาร์มกังหันลมนอกชายฝั่ง (Offshore Wind) ทางตอนเหนือของสกอตแลนด์ ไปยังพื้นที่ที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงทางตอนใต้
ผลกระทบ:
– การลงทุนขนาดใหญ่ในโครงสร้างพื้นฐานสายส่งไฟฟ้าแรงสูงสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นที่ต้องดำเนินการควบคู่ไปกับการขยายกำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียน เพื่อแก้ไขปัญหาคอขวดของระบบส่ง (Grid Congestion) และปลดล็อกศักยภาพของแหล่งพลังงานสะอาดที่อยู่ห่างไกลจากศูนย์กลางความต้องการใช้ไฟฟ้า
– การเลือกใช้เทคโนโลยี HVDC ใต้ทะเลเป็นทางออกที่สำคัญและมีประสิทธิภาพสำหรับการเชื่อมโยงโครงการพลังงานหมุนเวียนขนาดใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งฟาร์มกังหันลมนอกชายฝั่ง ซึ่งเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับประเทศต่างๆ รวมถึงประเทศไทย ที่มีแผนจะพัฒนาโครงการลักษณะเดียวกันและจำเป็นต้องวางแผนการลงทุนด้านสายส่งล่วงหน้า
ที่มา: Power Technology, 21 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 4 : รัฐบาลใหม่ของสหราชอาณาจักรส่งสัญญาณทบทวนนโยบายพลังงาน อาจอนุมัติโครงการขุดเจาะน้ำมันและก๊าซในทะเลเหนือเพิ่มเติม
รายละเอียด:
- รัฐบาลใหม่ของสหราชอาณาจักรภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรี Andy Burnham และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน Miatta Fahnbulleh กำลังพิจารณาอนุมัติโครงการขุดเจาะน้ำมันและก๊าซในทะเลเหนือเพิ่มเติม เช่น โครงการ Rosebank และ Jackdaw เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ
- ควบคู่ไปกับนโยบายด้านฟอสซิล รัฐบาลได้ประกาศมาตรการลดค่าครองชีพด้านพลังงาน เช่น การยกเลิกภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) สำหรับค่าไฟฟ้าในครัวเรือน โดยแหล่งเงินทุนส่วนหนึ่งจะมาจากการปรับเปลี่ยนรูปแบบเงินสนับสนุนด้านสภาพภูมิอากาศระหว่างประเทศ (International Climate Finance) จากเงินให้เปล่าไปเป็นเงินกู้
ผลกระทบ:
– นโยบายดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงความขัดแย้งที่ชัดเจนระหว่างเป้าหมายความมั่นคงทางพลังงานในระยะสั้น (Energy Security) กับเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระยะยาว (Net Zero) ซึ่งเป็นความท้าทายเชิงนโยบายที่หลายประเทศทั่วโลกกำลังเผชิญหน้า
– การเปลี่ยนแปลงรูปแบบการให้เงินสนับสนุนด้านสภาพภูมิอากาศระหว่างประเทศอาจส่งผลกระทบต่อบทบาทและความน่าเชื่อถือของสหราชอาณาจักรในเวทีโลกด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และอาจเป็นสัญญาณเตือนถึงแนวโน้มที่ประเทศพัฒนาแล้วอาจลดทอนพันธกรณีทางการเงินเพื่อแก้ไขปัญหาวิกฤตพลังงานภายในประเทศ
ที่มา: Carbon Brief และ Climate Home News, 22 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 5 : คณะกรรมาธิการยุโรปเปิดตัวแผนปฏิบัติการการใช้พลังงานไฟฟ้า (Electrification Action Plan) ตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าเป็น 46% ภายในปี 2583
รายละเอียด:
- คณะกรรมาธิการยุโรป (EC) ได้นำเสนอแผนปฏิบัติการเพื่อเร่งการเปลี่ยนผ่านจากการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลไปสู่การใช้ไฟฟ้าสะอาดในภาคส่วนต่างๆ ของเศรษฐกิจ ทั้งภาคอาคาร การขนส่ง และอุตสาหกรรม
- แผนดังกล่าวตั้งเป้าหมายที่จะเพิ่มสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าในการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายจาก 23% ในปัจจุบันเป็น 32% ภายในปี 2573 และ 46% ภายในปี 2583 พร้อมทั้งกำหนดมาตรการสนับสนุนที่สำคัญ เช่น การติดตั้งปั๊มความร้อน (Heat Pump) 30 ล้านเครื่องภายในปี 2573 และการบังคับให้ 80% ของสถานีชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าสาธารณะต้องรองรับเทคโนโลยี Smart และ Bidirectional Charging (V2G) ภายในปี 2578
ผลกระทบ:
– แผนนี้จะกลายเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญให้เกิดการลงทุนมหาศาลในโครงการปรับปรุงโครงข่ายไฟฟ้าให้ทันสมัย (Grid Modernization) และระบบกักเก็บพลังงาน เพื่อรองรับความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด รวมถึงบริหารจัดการความผันผวนของพลังงานหมุนเวียน
– การบังคับใช้เทคโนโลยี V2G และ Smart Charging จะเปลี่ยนบทบาทของยานยนต์ไฟฟ้า (EV) จากเดิมที่เป็นเพียงผู้บริโภคไฟฟ้า (Load) ไปสู่การเป็นทรัพยากรที่สร้างความยืดหยุ่นให้กับระบบไฟฟ้า (Flexibility Resource) ซึ่งจะก่อให้เกิดรูปแบบธุรกิจใหม่ที่สำคัญสำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์และกิจการไฟฟ้าทั่วโลก
ที่มา: Balkan Green Energy News, 20 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 6 : เกิดเหตุเพลิงไหม้ระบบกักเก็บพลังงานแบตเตอรี่ขนาด 1.5 MW ในเยอรมนี ตอกย้ำความสำคัญของมาตรฐานความปลอดภัย
รายละเอียด:
- เกิดเหตุเพลิงไหม้ที่ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน (BESS) ขนาด 1.5 MW ซึ่งติดตั้งในตู้คอนเทนเนอร์ 4 ตู้ ณ เมือง Bautzen ประเทศเยอรมนี ทำให้ต้องมีการอพยพประชาชนในพื้นที่ใกล้เคียง
- การรับมือเหตุการณ์เป็นไปด้วยความยากลำบาก โดยเจ้าหน้าที่ดับเพลิงต้องใช้วิธีหล่อเย็นตู้คอนเทนเนอร์อย่างต่อเนื่องด้วยน้ำในอัตรา 5,000 ลิตรต่อนาที เพื่อควบคุมอุณหภูมิและลดความเสี่ยงจากการเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ทางความร้อน (Thermal Runaway) หรือการระเบิด แทนการดับไฟโดยตรง ซึ่งสะท้อนถึงความท้าทายและประสบการณ์ที่ยังจำกัดในการจัดการกับเหตุเพลิงไหม้แบตเตอรี่
ผลกระทบ:
– เหตุการณ์นี้เป็นเครื่องเตือนใจสำคัญและจะนำไปสู่การทบทวนและยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยในการติดตั้งและปฏิบัติการระบบ BESS อย่างเร่งด่วน ทั้งในด้านการออกแบบระบบระบายความร้อน ระบบป้องกันและดับเพลิง และขั้นตอนการรับมือเหตุฉุกเฉิน
– ความกังวลด้านความปลอดภัยอาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของสาธารณชนและทำให้กระบวนการขอใบอนุญาตติดตั้งโครงการ BESS ในเขตเมืองหรือใกล้ชุมชนมีความเข้มงวดมากขึ้นในอนาคต ผู้พัฒนาโครงการและหน่วยงานกำกับดูแลจำเป็นต้องสื่อสารและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับมาตรการความปลอดภัยเชิงรุกให้มากขึ้น
ที่มา: pv magazine Global, 22 กรกฎาคม 2569
ประเด็นข่าวที่ 7 : ตลาดสินทรัพย์โซลาร์ฟาร์มในสเปนเริ่มมีเสถียรภาพหลังมูลค่าลดลง 50% นักลงทุนมุ่งเน้นโครงการที่มี PPA และศักยภาพด้านแบตเตอรี่
รายละเอียด:
- รายงานจากบริษัท nTeaser ระบุว่าตลาดซื้อขายสินทรัพย์โซลาร์ฟาร์มที่เปิดดำเนินการแล้วในประเทศสเปนเริ่มมีเสถียรภาพด้านราคาที่ประมาณ 596,000 ยูโรต่อเมกะวัตต์ หลังจากที่มูลค่าลดลงอย่างหนักเกือบ 50% จากจุดสูงสุดที่ 1.1 ล้านยูโรต่อเมกะวัตต์ในปี 2567
- ปรากฏการณ์ Solar Cannibalization ที่ทำให้ราคาไฟฟ้าในตลาดค้าส่งช่วงกลางวันตกต่ำลงอย่างมาก ส่งผลให้มูลค่าโครงการที่ขายไฟฟ้าเข้าตลาดโดยตรง (Merchant) ลดลง นักลงทุนจึงหันไปให้ความสำคัญกับโครงการที่มีรายได้ที่แน่นอนจากสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาว (PPA) หรือได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ
- ความสามารถในการผนวกรวมระบบกักเก็บพลังงานแบตเตอรี่ (BESS) กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่สร้างความแตกต่างและเพิ่มมูลค่าให้กับโครงการโซลาร์ฟาร์ม เนื่องจากช่วยป้องกันความเสี่ยงจากราคาไฟฟ้าที่ผันผวนและเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้
ผลกระทบ:
– สถานการณ์ในสเปนสะท้อนภาพความเป็นจริงของตลาดพลังงานหมุนเวียนที่มีสัดส่วนสูง (High Penetration) ซึ่งมูลค่าของโครงการไม่ได้ขึ้นอยู่กับกำลังการผลิตติดตั้งเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการบริหารจัดการรายได้ท่ามกลางความผันผวนของราคาตลาด
– เป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่าโครงการพลังงานแสงอาทิตย์แบบเดี่ยว (Standalone Solar) กำลังมีความน่าลงทุนลดลง และทิศทางของอุตสาหกรรมในอนาคตจะมุ่งไปสู่โครงการแบบผสมผสาน (Hybrid) ที่มีระบบกักเก็บพลังงานเป็นองค์ประกอบหลัก เพื่อสร้างความยืดหยุ่นและเพิ่มเสถียรภาพทางรายได้
ที่มา: pv magazine Global, 23 กรกฎาคม 2569
ข่าวที่น่าสนใจอื่นๆ
- Eurostat เผยข้อมูลเบื้องต้นปี 2568 ชี้สัดส่วนพลังงานหมุนเวียนในการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายของ EU แตะระดับ 26.2% เพิ่มขึ้นจาก 25.2% ในปี 2567
- RWE ประกาศว่าโครงการกังหันลมนอกชายฝั่ง Nordseecluster A ในเยอรมนี เริ่มจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบเป็นครั้งแรกจากกังหันตัวแรก นับเป็นก้าวสำคัญของโครงการขนาด 1.6 GW
- บริษัท Bechtel จากสหรัฐฯ เป็นผู้ผ่านคุณสมบัติเพียงรายเดียวในการเข้าชิงโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ (Pumped Storage) Đerdap 3 ในเซอร์เบีย ซึ่งเป็นโครงการกักเก็บพลังงานขนาดใหญ่ที่สำคัญในภูมิภาคบอลข่าน
- คณะกรรมาธิการยุโรปเริ่มการสอบสวนเชิงลึกการควบรวมกิจการระหว่าง Saipem และ Subsea 7 สองบริษัทบริการนอกชายฝั่งรายใหญ่ เนื่องจากกังวลว่าจะส่งผลกระทบต่อการแข่งขันในห่วงโซ่อุปทานของฟาร์มกังหันลมนอกชายฝั่ง
- GlobalData เตือนว่าภาคพลังงานแสงอาทิตย์ของอิตาลีมีความเสี่ยงด้านต้นทุนที่สูงขึ้น หากกระบวนการขออนุญาตโครงการที่ล่าช้าไม่ได้รับการปรับปรุง ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการขยายตัวของพลังงานหมุนเวียนในประเทศ
