รายงานวิเคราะห์ข่าวพลังงานรายสัปดาห์ (Weekly Digest) ประจำวันที่ 8 มิถุนายน 2569 – 14 มิถุนายน 2569

บทสรุปผู้บริหาร

• คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เลื่อนการพิจารณาโครงสร้างค่าไฟฟ้าฐานใหม่ (อัตราก้าวหน้า) ออกไปเป็นช่วงกลางเดือนมิถุนายน 2569 เพื่อนำผลการรับฟังความคิดเห็นมาทบทวน ขณะเดียวกันรัฐบาลได้เริ่มมาตรการลดค่าไฟสำหรับผู้ใช้ไฟฟ้าไม่เกิน 200 หน่วยแรกในอัตราไม่เกิน 3 บาทต่อหน่วย ซึ่งมีผลตั้งแต่รอบบิลเดือนมิถุนายน 2569 เป็นต้นไป
• รัฐบาลได้แต่งตั้งคณะกรรมการทบทวนสัญญารับซื้อไฟฟ้าจากเอกชน (IPP) เพื่อพิจารณาปัญหาค่าความพร้อมจ่าย (Availability Payment) ซึ่งเป็นต้นทุนแฝงที่ผลักภาระสู่ประชาชน ท่ามกลางกระแสการเรียกร้องอย่างหนักจากภาคประชาชนและนักการเมืองให้เร่งปฏิรูปโครงสร้างราคาพลังงาน
• การไฟฟ้านครหลวง (MEA) และ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) ประกาศเปิดรับลงทะเบียนบริการไฟฟ้าสีเขียว (Utility Green Tariff: UGT1) รอบใหม่สำหรับไตรมาสที่ 3 ของปี 2569 เพื่อสนับสนุนภาคธุรกิจในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
• กกพ. เตรียมเปิดรับฟังความคิดเห็นสำหรับโครงการโซลาร์ภาคประชาชนรอบใหม่ โดยกำหนดเป้าหมายรับซื้อ 500 เมกะวัตต์ ในอัตรา 2.20 บาทต่อหน่วย เป็นระยะเวลา 10 ปี เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนผลิตไฟฟ้าใช้เองและขายส่วนเกินกลับเข้าสู่ระบบ
• กฟภ. ประกาศปรับอัตราค่าบริการติดตั้งมิเตอร์ TOU ใหม่ให้ครอบคลุมมิเตอร์ 6 ประเภท โดยมีผลย้อนหลังตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนของผู้บริโภคกลุ่มผู้ใช้รถยนต์ไฟฟ้า (EV) และโซลาร์เซลล์
• เกิดกระแสความตื่นตัวในการลงทุนอุตสาหกรรม Data Center ขนาดใหญ่ในประเทศไทย โดยมีภาคเอกชนชั้นนำเตรียมเม็ดเงินลงทุนหลักแสนล้านบาท นำมาสู่การผลักดันให้รัฐบาลเร่งประกาศแผน PDP2026 และเปิดเสรีการซื้อขายไฟฟ้าตรง (Direct PPA) เพื่อรองรับความต้องการพลังงานสะอาดมหาศาล

การวิเคราะห์แนวโน้มและผลกระทบ

• ผลกระทบต่อระบบไฟฟ้ากำลัง:

  การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของอุตสาหกรรม Data Center และปัญญาประดิษฐ์ (AI) สร้างความท้าทายอย่างมหาศาลต่อเสถียรภาพและขีดความสามารถของโครงข่ายไฟฟ้า (Grid Capacity) เนื่องจากอุตสาหกรรมเหล่านี้ต้องการไฟฟ้าที่มีความเสถียรสูงตลอด 24 ชั่วโมง นอกจากนี้ การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ในขณะที่จุดชาร์จเติบโตไม่ทัน ส่งผลให้เกิดความแออัดและเพิ่มภาระความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด (Peak Demand) บีบให้หน่วยงานการไฟฟ้าต้องเร่งพัฒนาระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid) และระบบกักเก็บพลังงาน (BESS) มารองรับ

• ผลกระทบด้านเศรษฐศาสตร์พลังงานและราคาค่าไฟ:

  ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลางและปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ ส่งผลกระทบต่อการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำและการจัดส่งก๊าซ LNG ตามสัญญา ทำให้ ปตท. ต้องจัดหา Spot LNG ที่มีราคาผันผวนเข้ามาทดแทน ความไม่แน่นอนของต้นทุนเชื้อเพลิงนี้อาจสะท้อนกลับมายังการคำนวณค่าเอฟที (Ft) ในอนาคต ซึ่งจะท้าทายความสามารถของรัฐบาลในการควบคุมราคาค่าไฟฟ้าไม่ให้กระทบต่อค่าครองชีพ

• ต้นทุนการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด:

  การปรับขึ้นค่าบริการติดตั้งมิเตอร์ TOU ของ กฟภ. เป็นการเพิ่มภาระต้นทุนเริ่มต้นให้กับประชาชนที่ต้องการใช้รถ EV หรือติดตั้งโซลาร์เซลล์ อย่างไรก็ตาม การผลักดันกลไก Super License ของภาครัฐและเอกชน รวมถึงการขยายโครงการโซลาร์ภาคประชาชน จะเป็นปัจจัยบวกที่ช่วยลดอุปสรรคทางกฎหมาย สร้างแรงจูงใจให้เกิดการผลิตพลังงานแบบกระจายศูนย์ ซึ่งจะช่วยลดภาระการลงทุนสร้างโรงไฟฟ้าใหม่ของภาครัฐในระยะยาว

ความเคลื่อนไหวของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

• คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.):

  เป็นหน่วยงานหลักที่กำลังเผชิญแรงกดดันอย่างหนัก ทั้งจากการพิจารณาโครงสร้างค่าไฟฟ้าฐานใหม่ การทบทวนสัญญารับซื้อไฟฟ้า และการกำหนดนโยบาย Direct PPA เพื่อรองรับอุตสาหกรรมยุคใหม่ให้สมดุลกับผลกระทบต่อประชาชน

• กระทรวงพลังงาน และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน:

  ถูกจับตาและกดดันจากเครือข่ายภาคประชาชนที่ประกาศถอนตัวจากการร่วมปฏิรูปราคาพลังงาน รวมถึงกลุ่มนักการเมืองที่เรียกร้องให้แก้ปัญหาค่าความพร้อมจ่าย (AP) อย่างจริงจัง นอกจากนี้กระทรวงฯ ยังเป็นผู้สั่งระงับการจ่ายเงินจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับกลุ่มโรงกลั่น 6 แห่งที่ถูกกรมสอบสวนคดีพิเศษดำเนินคดี

• คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) และ สมาคมผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชน:

  ได้ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งประกาศแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (PDP2026) ภายในเดือนสิงหาคม 2569 และเสนอให้เปิดเสรีการซื้อขายไฟฟ้าโดยตรง (Third Party Access) รวมถึงอนุญาตให้กลุ่ม Data Center นำเข้า LNG ได้เองเพื่อไม่ให้แย่งก๊าซธรรมชาติราคาถูกจากระบบหลักที่ประชาชนใช้งาน

• ผู้ประกอบการเอกชนกลุ่มพลังงานและเทคโนโลยี:

  บริษัท กัลฟ์ ดีเวลลอปเมนท์ ประกาศแผนลงทุนระดับแสนล้านบาทในโครงสร้างพื้นฐาน Data Center และ AI ร่วมกับบริษัทเทคโนโลยีระดับโลก ขณะที่กลุ่ม บี.กริม เพาเวอร์ เร่งผลักดันนโยบายเพื่อรองรับอุตสาหกรรมไฮเทค ด้านบริษัท บ้านปู ได้เตรียมการควบรวมกิจการระหว่าง BANPU และ BPP เพื่อยกระดับความแข็งแกร่งด้านพลังงานหมุนเวียนระดับภูมิภาค

ประเด็นที่ต้องติดตามต่อ

• การประกาศใช้โครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าฐานใหม่:

  ประชาชนและภาคธุรกิจควรติดตามผลการพิจารณาของ กกพ. ในช่วงกลางเดือนมิถุนายน 2569 อย่างใกล้ชิด ว่าการปรับสูตรค่าไฟฟ้าอัตราก้าวหน้าแบบใหม่จะส่งผลกระทบต่อภาระค่าใช้จ่ายรายเดือนของบ้านอยู่อาศัยขนาดกลางและขนาดใหญ่หรือไม่ และมีกลไกเยียวยาอย่างไร

• ความคืบหน้าของแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (PDP2026):

  เป็นประเด็นยุทธศาสตร์ที่ภาคประชาสังคมควรจับตา ว่ารัฐบาลจะกำหนดสัดส่วนการพึ่งพาพลังงานหมุนเวียน พลังงานฟอสซิล และการจัดสรรโควตา Direct PPA อย่างไร เพื่อสร้างความมั่นใจว่าจะไม่ผลักภาระต้นทุนการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานมาสู่บิลค่าไฟของผู้ใช้ไฟฟ้าทั่วไป

• การทบทวนสัญญารับซื้อไฟฟ้า (PPA) และค่าความพร้อมจ่าย (AP):

  ควรติดตามผลการดำเนินงานของคณะกรรมการชุดใหม่ที่รัฐบาลตั้งขึ้น ว่าจะสามารถเจรจาปรับเงื่อนไขสัญญากับกลุ่มโรงไฟฟ้าเอกชนเพื่อลดภาระต้นทุนส่วนนี้ได้จริงหรือไม่ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการแก้ไขปัญหาค่าไฟแพงในเชิงโครงสร้าง

• การพิจารณาร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ:

  ภาคประชาชนและองค์กรด้านสิ่งแวดล้อมควรเข้าไปมีส่วนร่วมตรวจสอบกลไกคาร์บอนเครดิต เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดช่องโหว่ทางกฎหมายที่เอื้อต่อการฟอกเขียว (Greenwashing) ของกลุ่มทุนอุตสาหกรรมฟอสซิล

• นโยบายโครงสร้างพื้นฐานยานยนต์ไฟฟ้า:

  ควรติดตามมาตรการกระตุ้นตลาด EV แบบใหม่ของกระทรวงการคลัง และการขยายเครือข่ายสถานีชาร์จให้สอดคล้องกับปริมาณรถยนต์ที่เพิ่มขึ้น เพื่อตรวจสอบว่าภาครัฐและเอกชนมีการเตรียมความพร้อมของระบบจำหน่ายไฟฟ้าเพื่อป้องกันปัญหาไฟฟ้าตกหรือดับในระดับชุมชนได้ดีเพียงใด